Cùng ăn tối với mẹ - truyện ngắn Gunawardana (Sri Lanka)

9:23 AM |
Sau hơn hai mươi mốt năm chung sống, vợ tôi tỏ ý muốn tôi mời một người phụ nữ đi ăn tối, rồi sau đó cùng đi xem phim. Vợ tôi nói rằng: “Em yêu anh, nhưng em biết có một người phụ nữ cũng rất yêu anh, và luôn mong muốn anh dành một ít thời gian cùng đi với bà ấy.”
Người phụ nữ mà vợ tôi muốn tôi mời chính là mẹ của tôi. Sau khi cha tôi qua đời, mẹ đã mười chín năm sống một mình. Nhưng vì công việc bận rộn và chăm sóc ba đứa con, tôi chỉ thỉnh thoảng mới đến thăm bà. Đêm đó, tôi gọi điện thoại cho mẹ.
“Có chuyện gì vậy, có làm sao không con?”. Mẹ tôi hỏi.
Mẹ tôi là một người nhạy cảm. Theo suy nghĩ của bà, nếu có cuộc điện thoại vào đêm khuya hoặc có việc gì đột xuất nói với bà, hoặc thường là báo tin dữ cho bà.
“Con muốn được ăn tối cùng với mẹ, mẹ ạ, con nghĩ chắc chắn đó là một điều vui vẻ vô cùng”. Tôi trả lời. “Chỉ cần hai mẹ con mình thôi!”. Mẹ tôi suy nghĩ một lát, rồi nói: “Mẹ rất vui lòng con ạ!” .
Sau khi hết giờ làm việc ngày thứ sáu, tôi lái xe đến đón mẹ. Lúc ấy, trong lòng tôi cảm thấy có một chút hồi hộp. Khi vừa đến nhà của mẹ, tôi thấy, mẹ hơi bồn chồn lo lắng trước cuộc hẹn hò của chúng tôi. Mẹ tôi mặc một chiếc áo khoác ngoài đứng ở trước cửa, mớ tóc búi cao. Mẹ mặc một bộ lễ phục tuyệt đẹp mà mẹ mới chỉ mặc có một lần khi kỷ niệm ngày cưới... Gương mặt mẹ tràn trề niềm vui với nụ cười rạng rỡ, giống như một thiên thần.
“Mẹ đã khoe với mấy bà bạn của mẹ rằng, mẹ đi chơi với con trai của mẹ. Mọi người đã ghen tỵ với mẹ đấy!”. Sau khi vào ngồi trong xe, mẹ còn nói thêm rằng: “Mọi người còn đang chờ đợi tin tức cuộc gặp gỡ của chúng ta đấy”! .
Chúng tôi cùng đi đến một nhà hàng. Dù không được sang trọng lắm, nhưng nhà hàng làm cho khách có ấn tượng là đẹp và ấm cúng. Mẹ khoác tay tôi như thể bà là đệ nhất phu nhân. Sau khi ngồi xuống, tôi chọn một thực đơn, chữ in trên thực đơn rất lớn. Trong thực đơn, khi tôi liếc mắt qua, thấy mẹ ngồi đó nhìn chằm chằm vào tôi, từ nụ cười trên miệng có thể thấy bà đang bị đắm chìm trong ký ức hạnh phúc.
“Lúc con còn nhỏ thì mẹ thường xem thực đơn con ạ” - Mẹ tôi nói.
“Bây giờ là lúc để mẹ có thể thưởng thức, vì vậy con sẽ chiều mẹ ngay lập tức” - Tôi nói.
Trong lúc ăn uống, mẹ và tôi nói chuyện vô cùng vui vẻ, không có vấn đề gì đặc biệt cả, chỉ nói chuyện với nhau một vài việc xảy ra gần đây. Chúng tôi nói chuyện rất nhiều, từ chuyện xem phim bị quên đến những chuyện xa xôi trên chín tầng mây. Sau đó, chúng tôi trở về nhà của mẹ, bà nói: “Lần sau, mẹ sẽ đi ăn ở nhà hàng với con, nhưng con phải để mẹ mời con đấy!”.
Tôi đồng ý.
“Bữa ăn tối của mẹ và anh như thế nào?”. Vừa về đến nhà, vợ tôi đã sốt sắng hỏi ngay.
“Thú vị vô cùng em ạ. Vui hơn cả những điều anh nghĩ!” - Tôi trả lời.
Vài ngày sau, mẹ tôi đã qua đời do bị nhồi máu cơ tim. Tất cả điều này xảy ra thật quá bất ngờ, và tôi không có cơ hội để làm bất cứ điều gì cho mẹ nữa. Không lâu sau, tôi nhận được một lá thư. Thư viết là mẹ tôi đã đặt trước bữa ăn lần tới của tôi và mẹ ở nhà hàng, kèm theo lá thư có cả giấy biên nhận, còn có kèm theo một ghi chú: “Mẹ đã trả tiền trước các hóa đơn ấy rồi, mẹ không biết liệu mẹ còn có thể ngồi ở đó nữa không, nhưng mẹ đã trả tiền hóa đơn cho cả hai người, một là dành cho con và người kia là dành cho vợ của con, và con cũng không bao giờ biết, đêm đó có ý nghĩa như thế nào đối với mẹ, mẹ yêu con!”. Vào khoảnh khắc ấy, tôi mới hiểu một cách sâu sắc khi mẹ tôi nói câu “Mẹ yêu con” và tầm quan trọng của việc dành thời gian cùng với những người thân của chúng ta!
Trong cuộc sống của chúng ta, không có gì hơn Thượng đế và người nhà của bạn còn quan trọng hơn nhiều. Chúng ta nên cùng với họ, bởi vì bỏ lỡ cơ hội này sẽ không bao giờ có “một lần sau”!

Truyện ngắn của H.P.R Gunawardana (Sri Lanka)
PHẠM THANH CẢI
(Dịch từ phiên bản tiếng Trung)
Nguồn: http://nguoihanoi.com.vn/

Xem tiếp…

Mặt trời ngoài ngõ đang trôi (*) - bài viết của Phan Nam.

10:43 AM |
Sau một thời gian dài thai nghén, tác giả trẻ Trương Thị Bách Mỵ, người con của miền đất thi ca Đại Lộc (Quảng Nam) xuất bản tác phẩm mới “đêm chảy dài trên tóc” (NXB Hội nhà văn 2017). Chị cũng là đại biểu chính thức tham dự hội nghị viết văn trẻ vừa diễn ra vào hai ngày 25 - 26 tháng 11, do hội nhà văn thành phố Đà Nẵng tổ chức.
Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống nghệ thuật, cố ngoại của chị là NSND Nguyễn Nho Túy, Bách Mỵ sớm tiếp xúc với nghệ thuật qua các bài ca, điệu hát. Dòng máu nghệ sĩ trong chị được hình thành và nhào nặn khi chị tốt nghiệp ngành diễn viên tuồng, sau đó về làm việc tại nhà hát Nguyễn Hiển Dĩnh. Thơ chị lần đầu tiên được biết đến qua chuyên mục “trang viết đầu tay của những cây bút nhỏ” của đài tiếng nói Việt Nam tuyển chọn và phát sóng. Kể từ đó đến nay chị đã đi chặng đường dài với thơ, mặc dầu gặp không ít trắc trở truân chuyên trong cuộc sống, lập gia đình rồi từ giã nghề diễn viên, gánh nặng mưu sinh khiến thời gian dành cho thi ca cứ thu hẹp dần. Nhưng đến hôm hay nhận được tập thơ, tôi mới vỡ lẽ chị vẫn miệt mài với con chữ, với thi ca. Lật mở từng trang thơ, chị trải lòng mình trong những ngày chạy chợ tại Hòa Khánh: “Bạn biết không khi thành phố dồn tôi về núi/ mẹ biểu tôi ra chợ ngồi/ Sẽ vui!/ Mẹ trao tôi một cần câu cơm là cách tôi khép cửa nhà và yêu những con người ở chợ/ như người thân của mình” (Tôi ở chợ). 
Tôi nhiều lần đến cửa hàng của chị, không gian ngột ngạt giăng kín, cơn buồn ngủ của buổi trưa chợ vắng chực trào, lòng tôi như se thắt ngắm nhìn cây bàng trút lá, rồi trổ đọt nguyên sơ, nhu nhú những chồi non. Dòng đời nổi trôi, như mặt trời ngoài kia, chẳng bao giờ chịu dừng lại, miệt mài luân chuyển ngày đêm: Cách gì níu ghì xúc cảm/ Mặt trời ngoài ngõ đang trôi/ Em đứng. Con đường như sóng/ Ngày va đập những đam mê (Mặt trời ngoài ngõ đang trôi). Những dòng thơ về mẹ của chị trong thơ chị tươi mới, ngọt lành và tràn đầy xúc cảm. Khi đọc thơ Bách Mỵ, nhà thơ Nguyễn Nhã Tiên nhận xét: “Bao la trong thơ Bách Mỵ một tâm lượng hải hà: Hạnh làm mẹ (màtugàma) - một phẩm tính thiêng liêng cao quý của người phụ nữ trong triết lý Phật. Đây không hề là sự từng trải hay vốn sống như người ta thường nói, mà là tố chất bẩm sinh (...) Mà là tố chất bẩm sinh thì đấy muôn đời là niềm bí mật”. Viết về mẹ, trong cõi đời mênh mông có biết bao người viết, có biết thi sĩ chắt lọc vần thơ từ gan ruột, có biết bao nỗi niềm cuồn cuộn thực khó đếm xuể. Vậy mà, Bách Mỵ tạo nên hình hài khác từ những vần thơ chị viết về mẹ, bay qua cánh đồng chữ nghĩa để đến với dòng sông, nơi ấy ngõ nguồn Vu Gia soi thấu tâm can, nuôi dưỡng mầm sống được tạo thành từ mạch máu, trái tim, thân xác của mẹ. Thế nhưng, đứa trẻ nào rồi cũng sẽ lớn lên, đủ lông đủ cánh bay đến khoảng trời lạ xa, và trong “cái đêm bỏ làng theo sông” ấy, nước mắt tuôn trào như mưa, không thể gọi tên được nỗi nhớ cũng không biết nỗi nhớ bắt đầu từ đâu, chỉ xin dành trọn cuộc đời này cho mẹ, cho quê hương.
Đêm bỏ làng theo sông...
dúi đôi chân vào trong lòng quê
mẹ vỗ lưng “con cò ăn đêm”
mẹ xoa tóc “mười hai bến nước”
giọng hát mẹ đầy như trăng mùa thu

                                  (Đường về nhà)
Ảnh bìa tập thơ "đêm chảy dài trên tóc"
 Trong những đêm cô đơn, người đàn bà mở mắt ngóng trông về cố xứ, nhìn sợi tóc rụng rơi. Sợi tóc như chứng nhân của tình yêu sắt son, của đức hi sinh lặng thầm, lặng lẽ chảy dài: “Một giọng hò cứa ngang vệt trăng soi/ À ơi... Ngó bên tê Hàn phố xá nghênh ngang/ mắc con mèo bấu dấu chân/ đêm chảy dài trên tóc” (Đêm chảy dài trên tóc). Nhà thơ Phan Hoàng từng nhận xét: “Như con suối rừng vừa oằn mình giữa những cơn lũ thương đau, cố vượt thoát đi tìm ánh sáng trong veo tươi mới từ cội nguồn sự sống, thơ Trương Thị Bách Mỵ dịu dàng trong những cảm xúc đầy trắc ẩn... Đôi khi chưa tiết chế được cảm xúc, ngôn ngữ thơ còn dàn trải, nhưng Trương Thị Bách Mỵ cho thấy một con đường thơ đáng chờ đợi sau những ngày gian nan “cõng ngày vượt suối” như câu thơ chị viết”. Chính cảm xúc dẫn dắt lối đi để cuộc sống thêm phần ý nghĩa, thêm những bất ngờ, sau chuỗi ngày nhàm chán, mệt mỏi, buồn bã. Hành trình sáng tạo trong thơ chị còn dài, nhưng hạnh phúc thì chưa bao giờ dừng lại, hoa luôn nảy nở giữa giông bão để đơm hương phơi sắc cho đời: “Và những đời sống khác/ Và những kinh nghiệm không cần trả giá!/ Em cám ơn thơ đi/ Hay cám ơn cuộc đời có mẹ/ Những yêu thương an trú trong lòng” (Cám ơn thơ). Trong buổi ra mắt tập thơ, nhà thơ Nguyễn Nho Khiêm đến bên tôi, đưa ra nhận xét: “tập thơ này hay đó”, và tôi nghĩ độc giả sẽ có những cảm nhận cho riêng mình khi sở hữu tập thơ này...
PHAN NAM.
(*) Đọc tập thơ “đêm chảy dài trên tóc”, NXB Hội nhà văn 2017.
Bài đã được biên tập và đăng trên báo công an TP Đà Nẵng số 287, ngày 30.11.2017
Phan Nam và chị Bách Mỵ tại buổi ra mắt tập thơ tại cafe Sen (Đà Nẵng) ngày 17.11.2017
Blog Phan Nam.

Xem tiếp…

Nỗi niềm của nhớ - tản văn của Phạm Thị Hải Dương

2:53 PM |
Má kể ngày xưa mỗi lần ba có việc phải đi đâu vài ngày, má thấy nhớ nhiều lắm. Con hỏi, nhớ sao má, cả đời đi ra đi vào chạm mặt tối ngày, má không thấy chán. Cả năm trời mới có mấy ngày ba xa nhà, có năm không đi ra khỏi huyện, làm gì đi thường xuyên chồng con mà má bày đặt ra chuyện nhớ thương. Đâu, má kể coi má nhớ ba sao, coi có giống con như con nhớ ba bé Mây không má.
Má đang nằm trên võng, thả một chân chống xuống đất đung đưa trong khi mắt nhìn mông lung lên trần nhà. Má kể, mấy lần ba đi, má ra sau hè đứng kéo gàu nước cũng thấy ba đang lúi húi đứng chặt tre phía rặng xa. Chỗ nhà mình trồng bụi tre có hơn mười năm để ba má chặt tre, đan thúng bán. Má tới nhà trước lỡ va phải cánh cửa là liền thấy ba bận quần đùi, áo may ô ngồi xếp bằng ngay đấy, vót nan cho má chằm thúng. Ngay hàng ba hai người ngồi cho đến đêm cạn mới chịu ngả lưng. Ba hút thuốc, tàn thuốc hăng hắc khắp nhà, má ghét quạu quọ dấm dẳng. Nhưng vắng ba mấy ngày, má đâm thắc thẻo, tay chân không lanh lẹ như mọi khi. Ráng lắm tới chiều, má không ngồi nổi bèn đứng dậy cầm chổi quét lá sau vườn. Hễ không thì thôi, lỡ thấy tàn thuốc lẫn trong đám lá khô rào rạc, má lại thở dài mong ngày ba về tới sớm.
Má hỏi, vậy chứ bây thấy nhớ ba nó chưa, sao về đây lâu dữ. Rồi trong đó nó mong, nhớ hai mẹ con bây làm sao chịu được. Con cười giễu má. Tụi con nhớ nhau ấy chứ, nhưng nhớ lúc nào thì điện thoại lúc đó, có khi điện thoại cũng không mất một đồng lẻ. Nhà mình còn có cả wifi, con dùng ứng dụng của mấy mạng xã hội, gọi ảnh cả ngày cũng không hề gì. Má nhìn coi, còn nhìn thấy được mặt mày, cười khóc của chồng con. Má muốn nói chuyện với ảnh, dù cách nửa vòng trái đất cũng không có trúc trắc gì cả.
Má nhìn điện thoại dậm dừ, ngày xưa nhớ ba bây, tao toàn nhìn mấy đứa bây mà ráng. Không có món này (má chỉ điện thoại) để nhìn mặt ổng cho nguôi. Tôi nghe má nói mà giật mình đánh thọt. Tôi cũng nhớ chồng nhưng nỗi niềm sao sai khác với má nhiều quá. Coi kìa, tôi và má, hai thế hệ gần nhau sát rạt mà khác nhau một trời một vực. Cũng tình nghĩa chồng vợ như nhau, đang sống với nhau, có con cái mà hai niềm nhớ dường như không dây dính.
Tôi có những tuần anh đi công tác xa, trong căn nhà chỉ còn lại tôi và Mây con. Hai mẹ con về nhà sau một ngày “con đi trường học, mẹ đi trường đời.” Tôi nấu cơm trong lúc Mây nghịch đồ chơi. Chỉ là mùi dầu và tiếng lào xào từ tiếng đũa tôi đảo thức ăn. Thỉnh thoảng Mây có nói chuyện với em búp bê. Hôm nào thênh thang quá, tôi bật tivi ở nhà trên và chui xuống bếp nấu ăn. Trống trải vì không có anh chơi đùa với Mây con, căn nhà rơi mất một phần sống. Sau bữa tối, tôi thường mở wifi, video call cho anh. Hai mẹ con nói với anh năm bảy câu, hoặc nhiều hơn nếu anh đã về phòng nghỉ mà không phải tiếp khách, đãi đằng bè bạn. Trong lúc hai ba con nói chuyện, tôi thường len lén quan sát sắc mặt, âm sắc giọng nói của anh, đoán anh uống bao nhiêu và sau cùng là nhắc anh uống Naturenz. Tôi đòi bằng chứng mỗi lần anh uống thuốc. Anh ngoan ngoãn gật đầu và hôn hai mẹ con qua màn hình điện thoại. Đâu đó, tôi dỗ bé Mây ngủ và làm nốt vài việc lở dở của ban ngày, tranh thủ nhắn tin cho chồng. Trong lúc chờ chồng trả lời, tôi đọc vài trang tin để xem báo mình có sót vụ nào trong ngày để cuối tuần còn báo cáo.
Tôi chưa bao giờ nhớ anh đến mức phải nhìn Mây con để nguôi ngoai như má nhìn chúng tôi ngày ba xa vắng. Tôi đã thử mường tượng, tôi ngồi ở mé giường khi con đi ngủ dưới ánh đèn ngủ đang tụ lại một đốm sáng, soi rõ một bên mặt của con. Tôi khẽ vuốt tóc và hôn đôi tay bé xíu của con. Nhìn cánh mũi này, là dáng mũi của chồng. Kiểu ngủ này hệt như anh lúc say rượu. Tôi sẽ nhớ anh như thế. Nhưng thật sự tôi chưa bao giờ phải làm vậy để thôi nhớ anh.
Vợ chồng tôi và nhiều cặp vợ chồng bây giờ đang có đủ phương tiện để áp chế nỗi nhớ. Nỗi nhớ không thể nở ra, lan rộng và khiến lòng buốt nhói, nó chỉ thoang thoảng như ta chạy bộ buổi sáng, ngang một cây hoa sữa mới vào mùa. Nỗi nhớ giống như con thú ngô nghê sau song sắt, chỉ cần đủ no, nó sẽ nằm im không buồn quẫy đạp. Nhưng nỗi nhớ của má tôi và những người phụ nữ thời trước dường xâm lấn và ăn mòn họ như vết dầu loang trên mặt biển. Vết dầu cứ loang ra, loang ra mãi làm cả trời chiều tím lại. Mâm cơm chiều lạt lẽo với dăm ba đứa con dưới ánh sáng đang cạn dần của ngày tàn. Và khi đêm đổ xuống, năm canh như dài ra quay quắt cồn cào, dẫu đang tháng Năm âm lịch đêm chỉ đo dài bằng gang tay người lớn.
Khác ba má, vợ chồng tôi không có nhiều thời giờ bên cạnh nhau. Mỗi người một cơ quan, nội dung và tính chất không việc không hàng họ gì với nhau. Nhiều lắm cũng chỉ chia sẻ, động viên nhau nếu đối phương rơi vào tình huống công việc phức tạp. Tháo gỡ, vẫn là bản thân đóng vai trò chính yếu. Năm thuở mười thì mới có cuối tuần không bị công việc vây dí, hai vợ chồng đưa con vào trung tâm thương mại hay ra công viên. Thời gian đó chủ yếu canh con không chạy lăng xăng, không rơi xuống hồ nước hay đập đầu vào gốc cây nào đó. Hai người thay nhau nghĩ chiêu từ chối mỗi lần con đòi quá nhiều đồ chơi hoặc đồ ngọt, dõi mắt theo xem có người lạ nào muốn lại gần con. Thời gian chuyện trò không có nói chi đến tâm tình, bày giãi nhau nghe phiền muộn của mấy tuần, hay cả tháng ngập lút trong công việc.
Nghĩ ba má, vác cái cày ra đồng cũng có nhau, trưa không về nhà thì mở cà mèn, ăn cơm với nhau bên mé đường. Ba cắt lá, kiếm chỗ mát cho má nghỉ lưng, nhường cho má cái nón để che mặt, vì biết nắng chiếu trực diện là má không nghỉ ngơi được. Hết lem nhem đồng áng, ba hạ tre, má đỡ tuốt ngọn. Một cái mẹt, cái nia bất kỳ đều có vết dấu của bốn bàn tay. Ở mỗi góc nhà, thớ đất mái nhà cũ đều in hằn vết chân tay và dáng đứng ngồi của hai người. Hàng thiên lí trước ngõ là ba chặt cây, má cột từng nút với nhau suốt mấy ngày mới thành. Ba trèo lên thang cột dây thiên lý vào giàn là má đứng dưới đất vịn thang. Má mới đội thúng mướp lên đầu, định đi bộ ra chợ thì ba dắt xe đạp tẽn tò chạy theo rồi đỡ thúng mướp bỏ lên yên sau, cột chặt bằng dây ba ga rồi dắt bộ, bảo má đi bên cạnh. Hỏi thế sao không xốn xang, bồn chồn, mong ngóng mỗi lần xa cách. Ăn đời ở kiếp bao dung được cho nhau, lẽ cũng từ đó.
Tôi thương cái nhớ của ba má cho nhau. Nó dồn dập, đay nghiến nhưng lại dịu ngọt. Nó rấm rứt như vết kiến cắn, nhưng cảm giác sum họp, đoàn viên vì nhớ nhung ấy mà trở nên ý nghĩa nhiều lần. Chắc má đã thao thức đêm trước ngày ba về. Đã băn khoăn xe ba chạy tới đâu, ba đói hay no, đang ngủ hay thao thức như má. Chắc má nấu đồ ăn nhiều hơn, nấu sẵn nước sôi dành cho châm trà. Lúc đó tôi còn nhỏ, tôi không có đủ hiểu biết để quan sát má, xem má ngóng ba ra sao. Tôi chỉ có thể tưởng tượng không gian mà nỗi nhớ ấy từng sống để thêm trân quý cuộc đời đã quyện vào nhau của ba má. Trân trọng tình cảm gia đình mà tôi hằng vun đắp.
PHẠM THỊ HẢI DƯƠNG
Nguồn: Tạp chí Non Nước tháng 12.2017.

Xem tiếp…

Châu Thạch đọc thơ Phan Nam

9:04 AM |

Phan Nam là bạn thơ của tôi đã lâu, có thể là từ khi hai chúng tôi mới khởi viết. Tuy là bạn thơ nhưng Phan Nam và tôi cách nhau 53 tuổi nên chúng tôi xưng hô nhau là bác cháu. Thú thật tôi rất mến Phan Nam về tánh tình nhưng thơ Phan Nam thì không hợp với tôi lắm, vì thật là khó hiểu đối với tôi. Tuy thế tôi vẫn biết thơ Phan Nam có tầm cỡ. Bởi vì các báo giấy, các tuyển tập khắp nơi cũng như các trang web trong và ngoài nước đều đăng thơ Phan Nam. Đặc biệt các trang web của các nhà thơ thành danh trước 75 ở miền Nam mà tôi tôn trọng như Luân Hoán, Du Tử Lê, Chu vương Miện đều có đăng thơ Phan Nam. Tôi nghĩ, các nhà thơ đó họ chọn bài rất khó, không dễ gì họ đăng lên trang web của mình những bài thơ mà họ không hiểu hoặc không hay. Hôm nay ngồi đọc lại thơ Phan Nam, tôi ngộ ra được câu nói “bụt nhà không linh”. Phan Nam chắc là bụt nhà tôi nên tôi thấy bình thường. Thế nhưng, bụt nhà tôi hôm nay đã khác trong mắt tôi rồi. Ngồi rỉ rả đọc lại thơ của người bạn trẻ, tôi cũng thấy mình trẻ lại đằng sau những ý thơ, những tứ thơ tưởng như là bí hiểm nhưng chất chứa nhiều tư duy thâm thúy và đẹp lạ lùng. Trong bài thơ “làm tình” ở khổ thơ đầu Phan Nam viết:
những con tinh trùng
làm tình làm tội
sau cơn say
những đứa trẻ ra đời
Khổ thơ không khó hiểu mấy. Đọc thơ ta liên tưởng ngay cả một thế hệ vùi trong bia rượu suốt dãy đất hình cong chữ S nầy, và những đứa trẻ ra đời không trong tình yêu, chỉ trong tình dục. Nhà thơ dùng cái tứ thơ lạ hoắc, cái tứ thơ “những con tinh trùng/ làm tình làm tội” cho ta hình ảnh những con bọ gậy,  loăng quăng vật vã khổ đau trong hơi men, rồi nó sẽ lớn lên thành những đứa trẻ còi cọc. Qua những khổ thơ giữa của bài thơ, Phan Nam nói về những đứa trẻ đó sẽ lớn lên “như cây cỏ”, “chúng bám víu trần gian” để “nghe giọt nước mắt chảy ngược”. Chúng có “những giấc mơ hoang dại” và những khúc ca của đời chúng chỉ là “những khúc ca phơi mình dưới ánh chiều tà”, nghĩa là đời chúng chỉ có những khúc ca của người sắp chết. Đó không là khúc ca. Đó chỉ là sự rên rỉ trong khổ đau. Ở khổ thơ cuối Phan Nam viết:
người đàn ông đi không bao giờ ngoảnh mặt lại
giọt máu khô cằn
bên tổ mối đục khoét nguồn cội
hạnh phúc ăn mòn đế giày
 Người đàn ông đi “không bao giờ ngoảnh mặt lại”. “Không bao giờ ngoảnh mặt lại” có nghĩa là người đàn ông bỏ giọt máu của mình, mà cũng có nghĩa là người đàn ông ăn chơi sa đọa không lo chi hết cho con. Tác giả ví những trẻ kia như thân cây khô, và tác giả đặt nó nằm bên tổ mối là sự phá hoại của đời. Cây khô mà nằm bên tổ mối thì nó bị ăn mục ruỗng ra tức thì. Cuối cùng đời những đứa trẻ hèn hạ như những chiếc giày dưới chân, những chiếc giày  mà đế bị ăn mòn vì chạy nhiều trong lao khổ. Tôi nghĩ bài thơ là bản án cho những người cha tội phạm, không tội hình sự mà tội phạm đạo đức, với lương tâm con người. Bài thơ thứ hai xin giới thiệu là bài thơ “Cưỡng Bức” của Phan Nam cho tôi một truy hoan, không trong dục vọng mà trong khổ đau của thứ tình rất lạ, thường nhân ít có. Khổ thơ đầu tác giả viết:
Tôi đang đói, rất đói
Tôi chạy về cuối con đường
Chỉ thấy rơi rớt vài giọt sương
Tôi uống cầm hơi trong nỗi đau quằn quại
Đọc như thế ai cũng nghĩ rằng nhà thơ thiếu cơm thiếu gạo. Đói đến nỗi không có gì ăn mà phải uống cầm hơi những giọt sương. Nhờ những giọt sương ta cảm nhận cái đói vô cùng nhưng trong thâm tâm hình như thấy cái đói của Phan Nam vẫn đẹp.  Quả vậy, qua những khổ thơ sau nhà thơ cho ta biết một cái đói lạ kỳ. Không phải đói cơm mà cũng chẳng phải đói tình. Phan Nam đói vì tâm hồn bị cưỡng bức bởi chính mình:
tôi nhắm mắt đâm sầm vào con chữ
tôi cưỡng bức chính tôi
nụ cười ai sống soài
chờ hút máu linh hồn bia mộ
Vậy thì Phan Nam đói cái gì và tự cưỡng bức mình cái gì? Nếu không lầm thì nhà thơ Phan Nam chỉ đói văn chương. Là thi nhân thì tất cả là thơ. Đói thơ nên nhà thơ không ăn cây ăn quả mà chỉ ăn những giọt sương. Đói thơ nên nhà thơ “nhắm mắt đâm sầm vào những con chữ”. Cái đói nầy là cái đói nguồn cảm hứng, là cái đói nàng Ly Tao bỏ đi biền biệt không về. Đói thơ là không sáng tác được nên nhà thơ cảm thấy linh hồn mình khô khan như bia mộ và có con quỷ nào đang chờ hút máu của mình. Trong cơn đói khát văn chương đó nhà thơ đã sinh ra hoan tưởng đủ điều. Phan Nam thấy “những  hình ảnh đang cầm dao rượt đuổi/ trước vùng ảo ảnh toàn đá quý kim cương”. Ta biết “đá quý kim cương” đây hoàn toàn để chỉ cho từ ngữ của thơ mà Phan Nam đang đói. Ta hiểu thêm khi nhà thơ viết tiếp: “tôi dừng lại đong đếm bài thơ vô thường/ ngấm từng giọt từng giọt vào da thịt”. Và cuối cùng Phan Nam viết:
dẫu trút hơi thở cuối cùng chẳng còn ai luyến tiếc
em đang nhắm mắt gọi tôi
khai quật hình hài núi đôi
bàn chân run run sợ yêu thương lạc lối.
Nhà thơ mà cạn kiệt nguồn thơ thì phải chết trong cô đơn là đúng rồi. Nhưng với một tâm hồn thơ lãng mạn đến vô bờ Phan Nam còn tưởng tượng ra tiếng gọi của người tình “khai quật cả hình hài núi đồi’ trong khi nàng rất yêu  đuối, bàn chân run vì sợ “yêu thương lạc lối. Đây là một bài thơ đầy ẩn dụ, bày tỏ tình yêu siêu việt với thơ và nỗi đau vô giá của thơ khi người thi sĩ mất đi nguồn cảm hứng.  Bài thơ “Cưỡng Bức” không là bài thơ tình nhưng yêu đương đam mê bằng vạn thứ tình yêu nam nữ. Bài thơ thứ ba xin giới thiệu trong bài viết nầy là bài thơ Phan Nam khóc cho một dòng sông có tựa đề “Dòng sông cổ tích”. Bài thơ có 5 khổ, xin mạo muội rút ngắn lại chỉ còn những ý chính của thơ:
Tôi viết về dòng sông
Bây chừ ký ức xa xôi
Cơn lũ cuốn trôi thực tại
Biết bao linh hồn không tên
Tôi chưa đi hết ngọn nguồn
Đã thấy con nước giãy chết
Những chiếc xà lan hối hả
Hút cạn sỏi đá tự bao giờ
dòng sông trôi về đâu
khi những ngôi mộ gió
hằng năm dần biến mất
lòng người thẩn thờ hướng mắt
chờ văn bản chỉ đạo: “ngược dòng”
Rõ ràng ai cũng biết đây là một bài thơ nói về môi trường sống, khóc cho một dòng sông bị phá nát không chỉ bởi thiên tai mà còn cả bàn tay con người. Đọc toàn bộ bài thơ ta thấy được ở Phan Nam lời thơ phản kháng nhẹ nhàng, ôn hòa nhưng biểu lộ sự đau đớn làm động đến trái tim. Khi nhà thơ nói về những ngôi mộ gió biến mất hằng năm, tức là nhà thơ khơi dậy sự buồn thảm cùng kiệt của quê hương chỉ còn sót lại những ngôi mộ gió, nhưng rồi cái di sản cuối cùng đó cũng bị cướp đi. Câu thơ cuối “chờ văn bản chỉ đạo:”ngược dòng” cho ta nhận biết bao điều uất ức, phi lý, và vô trách nhiệm của con người. Bài thơ không ẩn dụ, dễ hiểu nhưng chứa một thứ nước mắt ngầm cho ta thấy hình ảnh một nhà thơ Phan Nam không phải là hoàn toàn bí hiểm, mà có lúc sáng tỏ nhưng vẫn chứa đựng nhiều cái hay tiềm ẩn  để cho ta khám phá được nhiều điều thú vị trong thơ. 
Ba bài thơ của Phan Nam được giới thiệu ở trên chỉ là ba bài thơ mà người viết vừa tình cờ đọc trên trang web Du Tử Lê. Đó chưa phải là những bài thơ hay nhất của Phan Nam. Thật tình đọc xong ba bài thơ nầy con mắt người viết nhìn nhà thơ Phan Nam đã khác xa rồi, và tâm trạng thì rất mừng. Mừng vì mình đã già, thấy được thế hệ trẻ đầy năng lực và tư duy sâu nhiệm. Thơ Phan Nam không có sự thương vay khóc mướn, mơ trăng ru gió của sự lãng mạn vô ích cho đời. Dầu vẫn yêu, dẫu vẫn mơ, thơ Phan Nam luôn chứa đựng những ẩn dụ có ích cho con người, cho xã hội và cho đời nầy.
Châu Thạch
Trang thơ Phan Nam:

LÀM TÌNH

những con tinh trùng
làm tình làm tội
sau cơn say
những đứa trẻ ra đời
chúng lớn lên như cây như cỏ
chúng bám víu trần gian
nghe giọt nước mắt chảy ngược
nghe mái ấm hoang tàn
những giấc mơ man dại
ngắm nghía vẻ mặt kham khổ của người đàn bà
trong phút giây thoát xác
những khúc ca phơi mình dưới ánh chiều tà
người đàn ông ra đi không bao giờ ngoảnh mặt lại
giọt máu cằn khô
bên tổ mối đục khoét nguồn cội
hạnh phúc ăn mòn đế giày

CƯỠNG BỨC

tôi đang đói, rất đói
tôi chạy về cuối con đường
chỉ thấy rơi rớt vài giọt sương
tôi uống cầm hơi trong nỗi đau quằn quại
thân xác tan rã
giấc mơ lụi tàn
tim phổi ruột gan
lộn tùng phèo như mảnh thủy tinh vỡ vụn
tôi nhắm mắt đâm sầm sập vào con chữ
tôi cưỡng bức chính tôi
nụ cười ai sõng soài
chờ hút máu linh hồn bia mộ
những hình nhân đang cầm dao rượt đuổi
trước vùng ảo ảnh toàn đá quý kim cương
tôi dừng lại đong đếm bài thơ vô thường
ngấm từng giọt, từng giọt vào da thịt
dẫu trút hơi thở cuối cùng chẳng còn ai luyến tiếc
em đang nhắm mắt gọi tôi
khai quật hình hài núi đôi
bàn chân run run sợ yêu thương lạc lối

DÒNG SÔNG CỔ TÍCH 

tôi viết về dòng sông
về tuổi thơ gieo mình xuống
vị ngọt vẫn còn đầu lưỡi
bây chừ ký ức hóa xa xôi
dòng sông ơi! dòng sông ơi
bờ tre phất phơ rác thải
cơn lũ cuốn trôi thực tại
biết bao linh hồn không tên
tôi chưa đi hết ngọn nguồn
đã thấy con nước giãy chết
dòng sông bên bồi bên lở
khi con người đặt lợi ích lên trên
ngày ngày hà bá vang rền
chực như nuốt trôi tất cả
những chiếc xà lan hối hả
hút cạn sỏi đá tự bao giờ
dòng sông trôi về đâu
khi những ngôi mộ gió
hằng năm dần biến mất
lòng người thẩn thờ hướng mắt
chờ văn bản chỉ đạo: “ngược dòng”
                                      Phan Nam. 
 Bác Châu Thạch và Phan Nam trong lần gặp đầu tiên tại tư gia bác CT (22.06.2015)
Cùng với các bác Đà Nẵng đón nhà thơ Kha Tiệm Ly (Tiền Giang) ghé thăm Đà Nẵng (29.07.2016)
 Phan Nam, anh Tâm Nhiên và bác Châu Thạch tại bờ hồ Thạc Gián (13.01.2017)

 Lần gần đây nhất (16.11), cùng bác Châu Thạch hội ngộ cùng nhóm thi hữu Quán Văn tại cafe Phố Xưa (Đà Nẵng).
Blog Phan Nam.


Xem tiếp…

Cuộc gặp của người viết văn trẻ - Trần Trung Sáng

2:47 PM |
Hội nghị những người viết văn trẻ Đà Nẵng (mở rộng) 2017 do Hội Nhà văn Đà Nẵng tổ chức vào ngày 25.11, với sự tham dự của hơn 30 cây bút trẻ  tiêu biểu đến từ Đà Nẵng và các tỉnh miền Trung như: Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Quảng Trị, Thừa  thiên Huế... Đây là sự kiện văn học đầu tiên dành cho lớp người cầm bút trẻ tại miền Trung thu hút sự quan tâm công chúng. Trong số những cây bút trẻ tham dự hội nghị lần này, phần lớn đều có độ tuổi ở thế hệ 8x, 9x. Cũng có một số đại biểu ở độ tuổi lớn hơn, nhưng nói chung, họ là những cây bút xuất hiện trong thời gian gần đây, với phong cách trẻ trung, sung mãn, góp phần tạo nên diện mạo mới mẻ, sôi động của dòng văn học miền Trung vốn trầm lắng lâu nay.
Không phải đến bây giờ, khi Hội nghị những người viết văn trẻ khởi động thì những cây bút trẻ của Đà Nẵng mới đươc nhắc đến. Tuy nhiên, đây là cuộc gặp gỡ đầu tiên của những cây bút trẻ miền Trung tính từ nhiều năm qua. Nội dung hội nghị tập trung xung quanh các vấn đề: Văn học trẻ đứng trước những thách thức và đòi hỏi lớn từ phía người đọc và sứ mệnh của văn chương. Nghệ thuật viết tiểu thuyết, nghệ thuật viết truyện ngắn, ngôn ngữ thơ… luôn đặt ra cho mỗi nhà văn, cho mỗi giai đoạn phát triển của văn học. Vậy trong giai đoạn hiện nay các tác giả trẻ phải đi tìm con đường nghệ thuật mới như thế nào cho văn chương?
Ngay trong những tác phẩm tham dự hội nghị của mình lần này, những người viết trẻ đã bày tỏ những nghĩ suy, trăn trở  của họ trên nhiều lĩnh vực.  Chẳng hạn viết về Tổ quốc : Tổ quốc là gì nhỉ/ Có phải từ trang sử tôi đã học/ Có phải từ cuốn sách tôi đã đọc/ Có phải từ vết thương hóa thành vần thơ (Tổ quốc - Phan Nam).
Về gia đình: con đã chạy theo giấc mơ phù phiếm/ để mẹ chờ đợi/ và  đau/khi chú chim non trở về mang theo những vết thương/ bản giao hưởng mùa hè có giọt mồ hôi và ánh nhìn bao dung của mẹ/ cho con tìm lại mình/ sau những tháng ngày trôi... (Bản giao hưởng mùa hè - Nguyễn Thị Minh Thùy).
Về tình yêu: Sống chỉ một lần nên ta cứ yêu thôi/ đừng thắc mắc đã cuối cùng chưa nhỉ/ cũng đừng hỏi khi nào ta ngơi nghỉ/ câu trả lời nằm ở cuộc yêu sau… (Câu trả lời nằm ở cuộc yêu sau -  Ngô Võ Giang Trung).
Về tuổi trẻ: Chúng mình bây giờ đã lớn/ Bao giờ cho tới ngày xưa/ Bao giờ cùng nhau ngồi lại/ Rưng rưng biết mấy cho vừa/ Thung lũng lúc nào cũng nắng/ Thung lũng lúc nào cũng mưa/ Dốc cũ hoa vàng ngày ấy/ Mà người năm trước về chưa? (Thung lũng - Trương Công Tưởng).

Về nghệ thuật: “Cái mới, khi ra đời thì luôn phải chịu những ánh nhìn thiếu thiện cảm, những cách đánh giá mang tính chủ quan... Nó phải trải qua nhiều thử thách và cần có thời gian để thể hiện, để khẳng định chính mình. Tiểu thuyết mới cũng vậy. Phê bình văn học thì luôn dựa vào những giá trị truyền thống để nhìn nhận, đánh giá và phán xét, chính vì thế khi mới ra đời, tiểu thuyết mới phải hứng chịu nhiều sóng gió từ phía dư luận”. (Đặc điểm tiểu thuyết mới - Nguyễn Thanh Tuấn).
Chia sẻ về quan niệm sáng tác của mỗi người, Hồ Diễm Kiều nói:  “Tôi viết văn theo kiểu nhẹ nhàng, đơn giản những gì xảy ra trong cuộc hằng ngày. Đơn giản như hoài niệm, lưu giữ từng khoảnh khắc ký ức. Với văn thơ đem đến cho mình tâm hồn đẹp và cảm thấy yêu cuộc sống này hơn”.
Nhà thơ Nguyễn Nho Khiêm, Chủ tịch Hội nhà văn Đà Nẵng, Tổng biên tập tạp chí Non Nước cho biết: “Hiện nay, một bộ phận bạn đọc đã chuyển dần từ việc đọc sách giấy sang sách điện tử. Trong tương lai tôi nghĩ rằng sách điện tử, phương tiện đọc thông qua internet sẽ chiếm ưu thế. Sự tương tác giữa nhà văn và bạn đọc là tức thời. Phương tiện đọc đã thay đổi, thì cách viết của nhà văn cũng phải thay đổi. Vậy các bạn trẻ phải viết như thế nào để đáp ứng nhu cầu, thị hiếu bạn đọc hôm nay và lôi kéo được bạn đọc đến với văn chương. Trên tinh thần đó, nhân dịp hội nghị lần này, tạp chí Non Nước số mới nhất  (tháng 12.2017) sẽ trân trọng giới thiệu tác phẩm của 27 tác giả trẻ, gồm văn xuôi, thơ và nghiên cứu phê bình văn học. Do khuôn khổ có hạn, chúng tôi chưa thể giới thiệu đầy đủ các tác phẩm của các bạn trẻ về tham dự . Hy vọng đầu năm 2018, trong tập sách dành riêng cho tác giả văn học trẻ, chúng tôi sẽ giới thiệu đầy đủ hơn diện mạo của văn học trẻ của Đà Nẵng và miền Trung”.
Một số tác giả tiêu biểu đã có các tác phẩm thơ văn, nghiên cứu lý luận in riêng như: Nguyễn Đỗ Quốc Văn (Màu vẽ cuộc sống, tập truyện Nxb Hội nhà văn 2017);  Lê Hồng Mận (Có một chuyện tình trên những ngón tay êm (thơ  2015); Về ăn một bữa cơm nhà (thơ – tản văn 2017); Nguyễn thị Diệu Ái (Mưa từ cõi tạm, tập truyện Nxb Văn hóa văn nghệ 2016), Bởi cuộc đời không có giá như (tập truyện Nxb Văn hóa văn nghệ 2017); Đinh thị Trang (Tìm hiểu miếu thờ trên địa bàn quận Ngũ Hành Sơn, Nxb Thông tin và Truyền Thông 2014; Từ ngữ nghề biển ngư dân Đà Nẵng, Nxb Hội nhà văn 2016); Nguyễn Thanh Tuấn (Tiếng gọi lúc nửa đêm, tập truyện, Nxb Hội nhà văn 2015): Đoàn Minh Châu (M-Z,  2008; Có thể, 2012); Đông Phước Hồ (Tiếng vọng non ngàn, Nxb Thanh Niên 2010); Bách Mỵ (Đêm chảy dài trên tóc, Thơ Nxb Hội nhà văn 2017)...  Còn lại, các tác giả khác cũng đều là những cái tên quen thuộc trên nhiều mặt báo cả nước như: Phạm Thị Hải Dương, Sơn Trần, Phan Nam, Bùi Tiến Sỹ, Phạm Thị Mỹ Liên, Tâm Giao, Trần Khánh Minh Sơn, Ngô Võ Giang Trung, Nguyễn Hải Lý, Đỗ Tấn Đạt...

TRẦN TRUNG SÁNG
(Nguồn: Báo Quảng Nam)

Xem tiếp…

Dưới bóng cây - tản văn Bùi Tiểu Quyên

12:09 PM |
Trải tấm bạt trên bãi cỏ xanh mát, chúng tôi bày biện đồ ăn thức uống ngồi thưởng thức, nhẩn nha tận hưởng không khí trong lành của ngày cuối tuần. Trời xanh trong veo. Thấy thích vô cùng cảm giác này: ngồi dưới bóng cây. Có nghĩa là được ủ mình giữa thiên nhiên, hít thở không khí trong lành; được tạm thời bỏ lại những muộn phiền nào đó. Khoảnh khắc ấy, việc của mình chỉ là nhìn ngắm cảnh vật nhìn ngắm mọi người. Nhớ có lần tôi cũng được ngồi chơi dưới bóng cây giữa trưa nắng ở Phật Quang Sơn Tự (ngôi chùa nổi tiếng tại thành phố Cao Hùng, Đài Loan). Dù một mình ở chốn lạ, mà lòng cũng bình yên vô cùng. Cảm giác cũng chẳng khác khi ngồi dưới những bóng cây quê nhà. Thong thả, nhẹ tênh. Kỳ lạ, những cái cây ngàn năm không lên tiếng, mà cứ như là những sứ giả thầm lặng luôn biết cách trao tặng cảm giác thong dong nhẹ nhõm cho lòng người.
Có lẽ giá của bóng cây là thế, nên bao nhiêu người đô thị (gồm cả tôi) chấp nhận vượt quãng đường xa hàng chục cây số, đèo theo đồ ăn thức uống đi nắng đi bụi để được cùng nhau ngồi dưới bóng cây thưởng thức ngày cuối tuần. Những khu du lịch sinh thái gần thành phố vào các ngày nghỉ, lễ bao giờ cũng đông đặc người. Có lần tiện đường công tác ghé vào một khu vui chơi dã ngoại ở Bình Dương, tôi cũng đã choáng ngợp trước số lượng người “ngồi dưới bóng cây” chiều ấy. Họ đi thành từng nhóm bạn hoặc gia đình quây quần với nhau, trải bạt nấu nướng, ăn uống, nghỉ ngơi. Những cỏ bãi cỏ xanh được các khu du lịch đầu tư, tái tạo cũng vì mục đích này. Có một lượng lớn du khách thích được trở về với thiên nhiên mà nhiều khi cả một không gian rộng lớn cũng không đáp ứng hết.  Nằm gối đầu trên cỏ, bạn tôi bật cười nói rằng sao tự dưng nhà không chịu ở mà ai cũng thích cảnh nấu nướng thiếu thốn đủ bề rồi lại…“ngủ bờ ngủ bụi” thế này. Đó là khi đến giờ nghỉ trưa, ai nấy đều tìm cách ngả lưng trên nền đất lởm chởm, có khi khách phải nhường nhau chút bóng mát, giấc ngủ tất nhiên chẳng thể yên ấm ngon lành như ở nhà. Vậy mà ai cũng hớn hở nói cười. Tôi cũng vậy. Tôi hào hứng từ đêm trước, thức khuya chuẩn bị đồ ăn thức uống chu đáo, sớm tinh mơ lên đường vui như trẻ được quà. Ôm theo mấy túi đồ nặng đi xa, lại phải mất tiền mua vé vào cổng chỉ để…được bày ra ngồi chơi dưới bóng cây!
Nhà phố đâu thể có cây trong vườn, nên người phố mới phải vất vả đi tìm bóng cây ở các khu du lịch ven ô hoặc ở các tỉnh, thành lân cận. Ngồi dưới bóng cây giữa muôn người, tự dưng tôi nhớ những bóng cây của mình ở quê xưa. Hóa ra tôi và những đứa trẻ ngày ấy thật hạnh phúc mà đâu có biết. Ngày nào chúng tôi cũng có thể “ngồi dưới bóng cây”, lại chẳng phải tốn tiền vé hay chia sẻ không gian xanh mát ấy với nhiều người lạ. Yên tĩnh đến mức nằm võng mà nghe rõ cả tiếng cá quẫy trong ao, tiếng me chín rụng sau những lần gió rung. Hồi đó nhà tôi có đến năm cây me, tỏa bóng mát rười rượi. Tôi hay mắc võng nằm tòng teng học bài hay nghêu ngao hát. Có khi cả đám bày trò chơi lò cò, bắn bi, chơi đồ hàng…dưới những tán me xanh chở che ngày ấy. Những bóng cây tỏa mát tuổi thơ mà năm tháng xưa lòng những đứa trẻ quê cứ mãi mơ về thành phố. Đâu biết mình đang được tận hưởng khoảng thời gian quý báu của đời người. Còn bây giờ đi ngang ngôi nhà ngoại ô nào mà nghe tiếng trẻ đọc bài ra rả, tôi lại nhớ xốn nhớ xang mình của ngày xa lăng lắc. Những bóng cây quê nhà tỏa mát cho chúng tôi suốt thời thơ ấu. Cây phượng đầu đình nghiêng mình cho đám trẻ nhoi mỗi buổi đi học về ngang lại được dịp ngồi nghỉ chân tán dóc. Hàng khuynh diệp chiều về gió lùa lồng lộng đường quê. Cả những bóng cây đìu hiu giữa đồng cũng là nơi ngả tạm giấc trưa cho những người nông dân…Quê nhà mãi như một điểm tựa mát rượi để người phương xa mỗi khi nhớ về lại thấy như lòng mình cũng đang được vỗ về. Sống trong lòng phố với bao tiện ích mỗi ngày, nhưng đến một lúc nào đó, người ta vẫn thèm về với thiên nhiên để được dỗ dành trong cái màu xanh um thanh lành ấy…
Nhiều khi đi giữa thành phố nắng nung, tôi thèm qua những con đường có hàng cây tỏa bóng mát. Để thấy biết ơn màu xanh dịu dàng này. Đô thị ngày một chật hẹp, tấc đất tấc vàng, chỉ mong cây vẫn còn đất sống. Lòng người yêu thương, xin đừng đốn hạ…
BÙI TIỂU QUYÊN

Xem tiếp…

Giới thiệu tuần báo văn nghệ số 43 (ra ngày 28.10.2017)

1:34 PM |
Báo Văn nghệ số 43 ra ngày 28-10-2017 có các nội dung sau:
Đời sống văn học của cộng đồng người Việt ở nước ngoài là một bộ phận của văn học nước nhà. (diễn văn khai mạc Cuộc gặp mặt lần thứ nhất nhà văn với sứ mệnh Đại đoàn kết dân tộc do Nhà thơ Hữu Thỉnh Chủ tịch Hội Nhà văn Việt nam đọc). Vòng đồng quy rộng lớn của tinh thần Đại đoàn kết. Hòa hợp, đoàn kết dân tộc trong lĩnh vực văn hóa, văn nghệ sau năm 1975 (cuộc trao đổi cởi mở của phóng viên báo Văn nghệ với PGS-TS Nguyễn Thế Kỷ).
Văn hóa và so sánh (trích tham luận “Ta xưa so với Tây xưa” của Thu Tứ)
Tính nguồn cội trong tác phẩm của những nhà văn người Mỹ gốc Việt (trích tham luận của Nguyễn Phan Quế Mai).
Những chiếc bánh nghĩa tình của Hiệu Constant.
Sẽ đầm ấm và rộng rãi hơn của phóng viên báo Văn nghệ.
Sáng tác:
- Truyện ngắn: Lửa hát của Triều La Mỹ. Đi tìm cha của Lê Quang Trạng. Cửa thông giữa hai nhà của Nguyễn Quý Thường.
- Thơ của các tác giả: Lã Ngọc Khuê, Vũ Văn Thoan, Trương Vạn Thành , Trịnh Ngọc Dự, Vũ Tuấn Anh, Lê Triển, Nguyễn Đức Mậu, Đoàn Xuân Hòa, Phan Văn Nam, Nguyễn Thế Kiên,Trương Phương Nghi, Nguyễn Công hảo, Phạm Huy Văn, Đỗ Thượng Thế.
Sự kiện và bình luận: Các nước lớn sẽ mang tới Đà Nẵng cam kết gì vào tháng 11 tới của Hàn Gia Bảo.
Chuyện văn chuyện đời: Lặng yên như mặt hồ đầy của Nguyễn Văn Thanh.
Nghệ Thuật: Hoạt động nghệ thuật cần hướng đến chính quy, chuyên nghiệp của Minh Tuyết.
Cùng sự tham gia của các tác giả: Phan Mai Hương, Phạm Tuấn Nhung, Vũ Đảm, Ngô Khôi. … trong các chuyên mục khác.
Các họa sỹ: Đào Quốc Huy, Đỗ Dũng, Phạm Hà Hải.


Xem tiếp…

Bài hát của thầy... - tản văn của Phan Nam.

10:35 AM |
Làn gió Đà thành mơn man da thịt những ngày đầu đông. Tôi bâng khuâng ngắm nhìn từng giọt cà phê rơi đều, bất chợt ca khúc “người thầy” vang lên khe khẽ. Giọng ca sĩ Cẩm Ly du dương giữa dòng đời vội vã khiến lòng người dịu lại, để sống chậm hơn và yêu thương nhiều hơn. Nhạc sỹ Nhất Huy đã nói thay tất cả chúng ta, những người học trò luôn hết mực yêu thương, kính trọng người thầy. Từng dòng chữ hiện trên bảng đen, từng hạt bụi phấn rơi, từng sợi tóc dần bạc theo thời gian, từng lời trách mắng, từng giọng nói tiếng cười... chập chờn ẩn hiện trong tâm trí, xao động tâm hồn. “Người thầy vẫn lặng lẽ đi về sớm trưa/ Từng ngày giọt mồ hôi rơi nhẹ trang giấy/ Để em đến bên bờ ước mơ/ Rồi năm tháng sông dài gió mưa...”, thời gian ơi có kịp khắc ghi công ơn của thầy, khi con nước còn bận xuôi dòng thả trôi bao điều mơ ước?

Nỗi lòng chợt nặng trĩu theo cơn mưa mùa đông nơi xứ lạ, dấu chân bạc trắng nỗi niềm. Chợt nhớ đến bài hát của thầy vào ngày chia tay năm cuối cấp, thầy cứ hát, và lũ học trò nhỏ ôm nhau khóc nứt nở, từng giọt nước mắt nóng hổi lăn dài khóe mi. Ca từ của bài hát “ơn nghĩa sinh thành” ấm nồng trên bục giảng, cất lên tự tấm lòng vô bờ bến của thầy dành cho lũ học trò nhỏ. Nhớ đến thầy, nhớ đến bài hát năm nào mà nghẹn ngào xúc động. Ca từ bài hát như những hạt mầm thầy lặng lẽ gieo vào lòng em, với khát vọng tìm đến bến bờ của hạnh phúc, yêu thương và chia sẻ. Ngay cả khi đến lúc chia tay, thầy vẫn nghĩ đến học trò đừng quên “ơn nghĩa sinh thành” mà chạy theo bao điều phù phiếm ở đời mà quên đi nguồn cội, nơi chôn nhau cắt rốn. Rồi đây, mỗi đứa sẽ tìm cho mình một tương lai riêng, một con đường riêng nhưng tình nghĩa thầy trò, công ơn mẹ cha, kỷ niệm bạn bè vẫn dạt nguyên vẹn trong trái tim. Giai điệu vỗ về tâm hồn, lắng đọng trong giọt phù sa của dòng sông Tiên quê mình, chân phác giản dị, thấm đượm nghĩa tình.

Mỗi lần ghé thăm trường, có chiếc lá từ đâu bay tới đậu trên vai gầy, nhắm mắt lại còn nghe văng vẳng bài hát ngày xưa cất lên tự sâu tâm khảm: “Người ơi, làm người ở trên đời/ Nhớ công người sinh dưỡng/ Đó mới là hiền nhân” (Ơn nghĩa sinh thành, Thiệu Tước). Ôm chầm lấy nhau mà ngỡ như mới hôm qua, giấc mơ vừa chớm thành hình đã vội tàn phai. Bài hát của thầy chảy tràn ký ức, thắp sáng trái tim, soi đường chỉ lối giữa trường đời muôn vạn nẻo. Ngắt nhành hoa phượng thắp lửa những rung động đầu đời, cái thuở “cơn mưa giăng giăng ngoài cửa lớp”, “áo ai bay trắng cả giấc mơ”, “bài thơ còn hoài trong vở”... tinh khôi, trong trẻo biết bao. Dẫu hôm nay, khóe mắt đã vướng bụi trần nhưng câu hát khi xưa chưa bao giờ cạn vơi, bởi vì hình bóng của thầy vẫn còn in đậm tâm trí em, khắc sâu niềm thương nỗi nhớ.

Bài hát ấy sẽ tiếp tục cất lên, dìu dắt những thế hệ học trò tiếp theo cập bến tri thức. Đóa hoa đẹp nhứt nảy nở trong lòng em từ ngày ấy, ngày thấy cất lên tiếng hát...
Đà Nẵng, tháng 11.2017
PHAN NAM.

Xem tiếp…

Chùm thơ của tác giả Trương Thị Bách Mỵ

12:29 PM |

Tác giả: Trương Thị Bách Mỵ, bút danh: Bách Mỵ
Sinh năm 1983, tại Đại Lộc, Quảng Nam. Hiện đang sống tại Đà Nẵng.
Thơ đã xuất bản: Đêm chảy dài trên tóc - NXB Hội nhà văn, 2017.
Tiếng thơ của người đàn bà không chỉ chứa chan tình yêu mà còn tràn ngập nỗi buồn trong bộn bề lo toan giữa cuộc đời này. Thơ Trương Thị Bách Mỵ đằm thắm, chứa chan niềm đau về phận người, về nỗi lòng trắc ẩn với tình yêu, về tuổi thơ một thời trong ngôi làng nhỏ thân yêu bên dòng sông Vu Gia xanh mát; là một trong những tiếng thơ tươi trẻ đầy triển vọng, vừa mới lại vừa lạ và quan trọng hơn hết đó là một người đàn bà làm thơ hồn nhiên đắm đuối với thơ ca như duyên phận sắp bày.
(Nhà thơ Nguyễn Ngọc Hạnh chọn và giới thiệu)

ĐÊM CHẢY DÀI TRÊN TÓC                    

Ngồi mơ trên những tia nắng vớt vát phía
chân trời
chưa đêm mà đã cạn ngày
lưng chừng tiếng thở
thôi hắt một cái cho đám phù du liệt cánh
hay ỉm vào mây
để mặc gió trăng cười...
một giọng hò cứa ngang vệt trăng soi
À ơi ngó bên tê Hàn phố xá nghênh ngang...(*)
mắc con mèo bấu gấu chân
đêm chảy dài trên tóc...
ngày tràn rồi chỗ nào đựng nữa đêm?
một tay vẽ khói lên mái nhà
một tay vò nhàu tiếng hát
đêm xanh màu lở dở
tàu hú nhổ neo
đêm bàng bạc
đêm nhìn...
lại nắng lên rồi
nắng cũ một bình minh...
(*) ca dao

GIỚI HẠN CỦA MÙA XUÂN

Những cơn gió gợi màu non tơ thổi ngoài những mùa xuân
Thổi ngoài một chiếc cốc đựng tràn tóc xanh
Đôi bàn tay bưng bầu mắt mỏi
Giới hạn của mùa xuân quẩn quanh cơn gió
Con đường chúng ta đi qua nắng mọc dài những sợi y hệt
mưa nhiều đêm
thay bằng ánh sáng
mềm của trăng

Mỗi lần em nhắm mắt lại nơi ấy lại trổ ra một bông hoa
Mùi hương buồn đến nỗi em nghĩ mình vừa lại nắm tay
nhau lần cuối
Nỗi buồn thường tình như mắt em

Những chiếc cốc thủy tinh đựng tràn tóc xanh
Bàn tay chạm vào say khướt đường gân xanh
Những bước dài như ánh mắt
Mùa xuân vẫy em bên kia cánh đồng!

Gió lại tạt vào hàng biểu ngữ đôi lông mày
Một cô bé, một cô gái, một mụ đàn bà. Một.
Đôi tay quờ vào ánh sáng, chiếc cốc, đường gân say khướt
Thi thoảng lối này, lối kia mùa đan nhau lẫn lộn,
những bông hoa bung ra toả ngát
Không có thời điểm thích hợp nào để nói với bàn tay
về giới hạn của mùa xuân
Và cơn gió thổi ngoài những chiếc cốc đựng tràn tóc xanh.
 
Tranh: họa sỹ Hoàng Đặng
1.9.8.3

Mùa đông nắng lên từ đôi bầu vú mẹ
Sữa trào ra ngoài cái rét, cả làng ăn sắn độn
1.9.8.3 sữa nhiều cũng làm chúng con khó chịu
Chúng con đã nhằn đầu vú ấy để lớn lên
Nhằn tất thảy lời ru đầy đặn
Gửi lại nóc nhà, gầm giường những chiếc răng tay mẹ rứt
Vào đời.

Tên em là 1.9.8.3
Mùa đông rắn rồng canh buồng ở cữ
Em hiền như nước mưa thấm vào mái rạ
Và thẳm sâu đôi mắt mẹ sau sinh
Như bao trẻ em nhằn vú mẹ
Sữa trào ra ngoài cơn đói của làng
Mẹ cầu xin cơn mưa chừa mái tóc
Chừa khoảng không con huơ hoác ánh nhìn
Chừa đôi gót chân son mừng nhẵn chiếu
Khi mẹ ầu ơ nắng lọt qua mành
Vậy là em cũng lớn lên
Những lọn tóc tơ mẹ cắt gửi dưới bóng râm vườn chuối
Nơi chôn nhau nơi giữ một nguyện cầu
Những tàu lá lành chìa ra mát rượi giấc mơ đầu đời

1.9.8.3 mùa xuân mùa hoa xoan
Mẹ đứng bồng con, những cành cây khẳng khiu nở đầy
hoa trắng
Đọc lá thư cha
Pleiku - xuân lạnh
Những chiếc áo trấn thủ thơm lừng bông vạn thọ
Gió từ phương em hương đáp xuống ngực ngày

1.9.8.3 là ngày hôm qua
Mẹ vừa hân hoan buổi đầu làm mẹ
Mẹ vừa biết khóc thay vì cười khi hạnh phúc
Vừa biết nhớ thương tiếng nước động mái chèo

1.9.8.3 ông bà nằm quay đầu về núi
Bông trang nở đầy giấc mơ con trẻ
Ngày đưa nôi qua bóng lá trăng mờ

1983 là ngày hôm nay
Con về đứng lại những Tuổi xuân của mẹ
Mẹ đã ước con mãi cười nhưng giờ đây con khóc
Xin mẹ hãy vui, âm sắc của con đường
Xin mẹ lắng nghe âm sắc một nụ cười
Một vạt áo chặm lên ngày khôn lớn
Xin cài lên ngực trái một bông hồng!
1983
TRƯƠNG THỊ BÁCH MỴ
Nguồn: Báo Đà Nẵng

Xem tiếp…

Giới thiệu tạp chí Non Nước số 239 (tháng 11.12017)

12:42 PM |

Trân trọng giới thiệu tạp chí Non Nước số 239 tháng 11.2017




Blog Phan Nam.


Xem tiếp…

Lời ru từ quê hương - chùm thơ của Phan Nam.

9:54 AM |
LỜI RU TỪ QUÊ HƯƠNG

Lời ru của mẹ trắng xóa bến đò
Ngọn đèn dầu ngả nghiêng theo làn gió
Tự bao giờ mưa trút xuống quê hương
Mẹ ẵm tôi chạy như bay trên con đường

Cơn lũ không thể cất giữ dấu chân mẹ
Khu rừng ngày đêm soi mắt đỏ
Những đóa hoa dập duềnh
Những con thuyền lênh đênh

Mưa vẫn trắng trời miền trung
Lũ vẫn dâng lên, dâng lên
Bàn tay vô hình siết chặt lồng ngực
Tiếng chuông chùa bặt âm tiềm thức

Cây cỏ cúi mình nhặt nhạnh phù sa
Khói lam chiều giăng giăng tiếng nấc
Cơn lũ lặng lẽ đi qua
Những con người sẵn sàng nhường cơm sẻ áo…

LẮNG NGHE MƯA RƠI

cây cỏ hát lời tự tình
dòng sông vươn vai ngậm giọt phù sa
đất trời chảy mãi
lòng người chảy mãi
không gian đặc quánh nỗi âu lo

cơn bão cuốn phăng tất cả
mái đầu thời gian
dần dần bạc trắng
con chữ run run góc phố
nhớ ngày xưa bên nhau từng ngày (*)

lắng nghe mưa rơi
văng vẳng tiếng khóc chào đời
miền Trung mọc trắng nỗi niềm
nếp nhăn lặng im
cánh đồng hoa nở

chén cơm thơm tho mùi bùn
bữa đực bữa cái
bữa có bữa không
một đời áo giấy đốt cho sông (**)
một đời lắng nghe mưa rơi, rơi…

(*) lời bài hát Giáp Văn Thạch
(**) thơ Nguyễn Đức Dũng.

MƯA TRUNG DU

xối xả những hồi ức muộn mằng
con nước chợt lên chợt xuống
trái lòn bon trong vườn chưa rụng
đã nảy mầm cây xanh

cơn mưa ung dung bay khắp núi đồi
chẳng biết khi nào lồng ngực được ngơi nghỉ
đất mẹ tắm gội
những phiền muộn phù sa

cơn mưa đi qua, cơn mưa ở lại
chuyến đò ngược dòng ký ức
bên mái tranh nghèo
dáng bà nguyện cầu đứa cháu bình an cõng chữ qua sông

sông Tiên phập phồng
bao khuôn mặt xứ sở
những giọt mưa lau khô
Tiên Phước chưng cất nỗi nhớ...
Đà Nẵng, đầu tháng 11.2017
PHAN NAM.

Xem tiếp…

Giới thiệu tập san Áo trắng số tháng 10 - thu vàng huỳnh hoa

10:03 AM |
Đón xem! Đón xem!
- Tập san ÁO TRẮNG số 9-2017 “Thu vàng huỳnh hoa” (Tháng 10/2017) sẽ “trình làng” vào Thứ Hai 16/10/2017.
- Thu về mang theo những cơn mưa lòng tí tách, những nỗi nhớ mênh mang xám cả bầu trời… Mùa thu dịu dàng đi qua từng khung trời ký ức, để đơm hoa kết trái vàng thơm từng yêu thương cất giữ… Hãy tìm đọc để cùng các cây bút Áo Trắng tìm về một mùa Thu rực vàng kỷ nệm…
- Chúc mừng các cây bút nhà ta: Nguyễn Thị Bích Phượng, Nguyễn Thanh Tuấn, Phan Nam… góp mặt trong số này. Xin tiếp tục gởi bài cho chủ đề các số tiếp theo của Áo Trắng: “Đêm thánh ca” (gởi trước ngày 5/11/2017), và đặc biệt là số “Xuân Mậu Tuất” (gởi trước ngày 5/12/2017).
@ Nội dung ÁO TRẮNG Số 9 – 2017 (Phát hành thứ hai 16.10.2017)
“THU VÀNG HUỲNH HOA”
+ VĂN:
Trương Chí Hùng, Trần Đức Nhân, Cúc Dại, Mạnh Hoài Nam, Ngọc Nhân, Phúc Thịnh, Nguyễn Thị Bích Phượng, Lê Đức Đồng, Phi Tân, Nguyễn Ngọc Tuyết, Ý Thu, Đoàn Thu Thảo, Huỳnh Duy Lộc, Mi Nguyễn.
+ THƠ: Trịnh Bửu Hoài, Nguyễn Tấn Sĩ, Nguyễn Ngọc Hưng, Ngô Thế Lâm, Đoàn Diễm Thuyên, Trần Nhã My, Hồ Hiếu Thảo, Trần Văn Thông, Kai Hoàng, Trần Xuân Quỳnh, Nguyễn Thị Minh Thùy, Mộc.
+ THƠ 5 CHỮ DỰ THI:
Nguyễn Thị Hồng Miên, Phan Duy, Trần Văn Cường, Phan Thành Minh, Phát Dương, Tuấn Phạm, Nguyễn Hữu Khiêm, Hoàng Thu Uyên, Bùi Thảo Khuyên, Phụng Tú, Lưu Lãng Khách, Kim Minh, Nguyễn Thanh Tuấn, Nguyễn Bá Hòa, Trần Bình Tuấn, Lê Thanh Hùng, Kít Lưu, Phan Nam, Bùi Huyền Tương, Phùng Hiếu.
+ CÁC MỤC KHÁC:
*Nguyệt ký: Lê Minh Quốc
*Thơ Thầy Cô: Vũ Lệ Ngân Hương
*Giới thiệu cây bút trẻ: Hoàng Khánh Duy
*Bài thơ yêu thích: Ngô Hà Phương
*Hương vị quê nhà: Bánh xèo măng (Thanh Ly)
*Du lịch: Đến Vương Phủ Tỉnh (Ngô Hoàng Anh)
*Giới thiệu Trưởng GĐAT Đồng Nai: Huỳnh Ngọc Tuyết Cương
*Sinh hoạt: Áo Trắng Cần Thơ (Phan Duy)
+ CHỦ ĐỀ CÁC SỐ TỚI:
- 15.11.2017: Trường tôi
- 15.12.2017: Đêm thánh ca
- 15.1.2018: Xuân Mậu Tuất (Giá bán 30.000đ/ cuốn như số thường và nhuận bút cũng như số thường)
+ THÔNG BÁO:
*Bạn đọc ở TP.HCM có thể mua tập san Áo Trắng tại Nhà sách NXB TRẺ, số 161B Lý Chính Thắng, Quận 3, TP.HCM. Giá 30.000đ/ cuốn. Các bạn ở xa có thể mua Áo Trắng qua Cty Sách điện tử Trẻ: www.ybook.vn
*Dưới bài viết gửi cho Áo Trắng, ngoài bút danh các bạn nhớ ghi rõ tên thật, địa chỉ, số điện thoại, số thẻ ATM (nếu có), để chúng tôi dễ dàng gửi báo biếu và nhuận bút. Sau 1 tháng, bài được chọn đăng trên Áo Trắng, chúng tôi sẽ gửi bảo đảm báo biếu và nhuận bút.
*Bài gửi cho Áo Trắng nếu viết theo chủ đề, xin gửi trước 40 ngày về email: at_bien@yahoo.com Cám ơn các bạn.

Blog Phan Nam.

Xem tiếp…