Linh vật Nghê trong văn hóa Việt

10:46 AM |
Ảnh: Phan Nam (chụp lại). 

Nghê là linh vật đã xuất hiện từ lâu trong văn hóa Việt, Nghê được khắc trên bia đá, vẽ trên đồ thờ, Nghê được chạm khắc trên kiến trúc, Nghê được tô, đắp chầu trước cổng. Nghê xuất hiện trong tôn giáo, tín ngưỡng như chùa, đình, đền, miếu, Nghê có trong cung điện lăng tẩm. Nhằm tuyên truyền sâu rộng trong cộng đồng, lành mạnh hóa môi trường thẩm mỹ, đồng thời góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa truyền thống của dân tộc, Cục Mỹ thuật, nhiếp ảnh & triển lãm phối hợp với sở Văn hóa thể thao Đà Nẵng tổ chức triển lãm tư liệu “Linh vật Nghê Việt” tại bảo tàng Mỹ thuật Đà Nẵng. Triển lãm là tiếp nối của các các triển lãm đã được tổ chức: “Hình tượng sư tử và nghê trong nghệ thuật điêu khắc cổ Việt Nam” tại bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam năm 2014, cũng trong năm 2014 và 2015 bảo tàng Nam Nịnh phối hợp bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đưa bộ sưu tập Nghê Việt đi triển lãm ở nhiều địa phương: Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ, Tây Nguyên và các tỉnh miền núi phía Bắc, bảo tàng lịch sử quốc gia với triển lãm chuyên đề “linh vật Việt Nam” năm 2015, triển lãm “linh vật Việt” tại bảo tàng Hà Nội năm 2016…
Tặng sách Phác họa nghê - Gã linh vật bên rìa đến các nghệ nhân Đà Nẵng. (ảnh: Phan Nam)
Trong thời gian qua, linh vật Nghê dường như bị lãng quên, bị người Việt thay thế bằng những linh vật không phù hợp với biểu tượng văn hóa Việt Nam. Nguy hại hơn, những linh vật mang biểu tượng văn hóa nước ngoài lại được sao chép, nhân rộng, bày đặt khắp nơi từ công sở đến di tích, từ tư gia đến nơi công cộng. Chỉ trong vòng mấy chục năm qua, biểu tượng, linh vật của nước ngoài đã bị nhiều người trong chúng ta nhầm lẫn là biểu tượng của người Việt.
Phiên bản tượng linh vật Nghê được trưng bày tại triển lãm. (ảnh: Phan Nam)

Trước thực trạng đó, ngày 8.8.2014, bộ VHTT&DL ban hành công văn 2662 về việc không sử dụng sản phẩm, biểu tượng, linh vật không phù hợp với thuần phong mỹ tục Việt Nam. Ban tổ chức triển lãm đã chọn lọc trưng bày 200 hình ảnh, tư liệu linh vật Nghê kèm theo diễn giải gồm các nội dung: Nguồn gốc, đặc điểm tạo hình, phân loại linh vật Nghê Việt, linh vật Nghê của Việt Nam so sánh với một số quốc gia, Nghê chốn chùa chiền, cung vua phủ chúa, lăng tẩm, đền miếu, Nghê chốn đình làng và các hiện vật bảo tàng, một số sản phẩm phiên bản tượng linh vật Nghê, thế kỷ XVII, di tích quốc gia đặc biệt đền vua Đinh Tiên Hoàng, Hoa Lư, Ninh Bình. Qua các tư liệu và các hiện vật trưng bày tại triển lãm, người xem thấy được sự phong phú của linh vật Nghê trong văn hóa Việt, sự tương đồng và khác biệt với linh vật của các quốc gia trong khu vực, sự tài hoa của cha ông ta trong việc sáng tạo ra các tác phẩm linh vật Nghê phong phú, đa dạng, mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam.

Một số hình ảnh linh vật Nghê Việt.
Đây là dịp để các nhà nghiên cứu, các nhà quản lý văn hóa và nhân dân hiểu thêm về hình thức, ý nghĩa của linh vật Nghê Việt, là dịp để các nghệ nhân, các cơ sở chế tác thủ công mỹ nghệ tạo ra các sản phẩm, linh vật phù hợp với văn hóa Việt Nam. Triển lãm giúp thế hệ trẻ nhận biết, bảo vệ, bảo tồn, phát huy, phát triển linh vật Nghê Việt góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa Việt Nam. Triển lãm diễn ra tại bảo tàng mỹ thuật Đà Nẵng (số 78 Lê Duẩn) từ ngày 15 đến hết ngày 30.8.2018.
PHAN NAM.

Xem tiếp…

Chút tình giữ lại... - bài viết của Phan Nam.

8:25 AM |
Khúc giao mùa, NXB Đà Nẵng
tháng 8.2018. 

Đều đặn cuối hạ đầy thu, tập san Khúc giao mùa, tiếng lòng của đất và người Liên Chiểu lại được cất lên tự sâu thẳm yêu thương. Như lời giới thiệu đầu tuyển tập: “Khúc giao mùa âm vang giai điệu vừa quen vừa lạ, vừa gần gũi vừa xa xăm, lắng sâu, vời vợi… Từ trái tim, cái đẹp bung nở, lan tỏa, gắn kết những tâm hồn đồng điệu, làm dịu nỗi đau thân phận đời người”. Khúc hát yêu thương cất lên giữa đời thường, cho niềm vui tinh thần lan tỏa, hạnh phúc tưởng chừng như xa xôi to lớn hóa ra thật giản dị, đời thường từ những vần thơ lắng sâu trong tâm hồn đất mẹ. Liên Chiểu, nguồn cảm hứng dạt dào qua đôi mắt thi sĩ đang ngày đêm cựa quậy, thức giấc, ẩn hiện qua trang thơ: “Em ơi! Đà Nẵng quê anh/ Rừng ôm thành phố, biển xanh ôm người/ Hải Vân núi dựng ngút trời/ Hùng quan đệ nhất muôn đời oai linh/ Hòa Hiệp, Hòa Khánh, Hòa Minh/ Đất quê muôn thuở khối tình yêu thương” (Đợi em về, thơ Trần Toàn). Dẫu bây chừ “hồn quê Liên Chiểu đi lên phố phường” (thơ Huỳnh Sự) nhưng Liên Chiểu vẫn là mảnh đất chứa đựng hồn quê trong tâm tưởng, cho những con người trót vương vấn mối tình trăm năm với mảnh đất này, vẫn khắc khoải nhớ về.
Buổi ra mắt Khúc giao mùa (hình ảnh chia sẻ từ facebook)
Hải Vân, đề tài muôn thuở của biết bao văn nhân, thi sĩ vẫn âm vọng nỗi niềm qua từng con chữ: “Đệ nhất hùng quan ai khéo tạc/ Đường lên tới đỉnh thấy trời gần (…)/ Cưỡi sóng thuyền ai vờn mặt biển/ Hoàng hôn buông xuống mờ sương giăng/ Nam Ô một thuở hồng trang sử/ Tiếng thét quân hùng dậy núi sông/ Đất nước hò reo Vua mở cõi/ Phương Nam tỏa rạng giống tiên rồng/ Sáu trăm năm trước còn bia đá/ Xin nhắc ai rằng có nhớ không (Lên đỉnh Hải Vân, thơ Lê Ngọc Xuân). Sáu năm ăm ắp nỗi niềm quê xứ, Khúc giao mùa như khúc hát đong đầy tình nghĩa, mối giao hòa của con người và thi ca, của niềm tin và hạnh phúc đang vẫy gọi phía trước.
Bìa và mục lục Khúc giao mùa 6 (Ảnh: Trần Trung Sáng)
Cùng với sự cộng tác của hàng loạt tác giả, học giả tên tuổi, các nhà nghiên cứu, các nhà văn, nhà thơ có những mới lương duyên sâu nặng với Liên Chiểu đã làm nên vóc dáng, hình hài của Khúc giao mùaTin xuân dâng cho đời bao hoa thơm trái ngọt: Nguyễn Khắc Sính, Nguyễn Hoàng Thọ, Bùi Văn Tiếng, Nguyễn Nho Khiêm, Nguyễn Kim Huy, Nguyễn Minh Hùng, Phạm Phát, Thanh Quế, Đông Trình, Nguyễn Minh Hùng, Đỗ Phan, Đinh Thị Như Thúy, Bách Mỵ… Là một tập san văn nghệ thuần khiết, Khúc giao mùa là lát cắt, là tia chớp soi rọi tâm hồn, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần con người, lưu giữ chút tình riêng ngọt ngào, cho cây đời mãi xanh tươi.
Đà Nẵng, 13.8.2018
PHAN NAM.
Bài viết được đăng trên báo công an TP Đà Nẵng số 194, ra thứ ba 14.8.2018:
Phan Nam.

Xem tiếp…

Giấc mơ ta đã... - bài viết Phan Nam.

7:51 AM |
Tác giả Thế Quy. 

Phải mất gần 3 năm sau tập thơ đầu tay Khoảng vắng, tác giả Nguyễn Thế Quy tiếp tục xuất bản tập thơ mới “Giấc mơ ta đã…” (NXB Hội nhà văn quý II, 2018), tác giả cùng nhóm thân hữu và nghệ sỹ Ngọc Sang cũng sẽ tổ chức đêm thơ, nhạc “Tình thơ tình người” nhân dịp ra mắt tập thơ tại Nam Phước, Duy Xuyên vào đầu tháng 9.2018.
Trong lời giới thiệu mở đầu tập thơ, nhà giáo nhà thơ Đoàn Huyên viết: “Trong 44 bài thơ được viết với hai thể thơ lục bát và tự do, Quy gần như gói trọn niềm tâm sự của mình trước bộn bề cuộc sống. Những tháng ngày đi hành nghề, Quy đã không bỏ sót một chi tiết nào, để rồi khi về lại với màn đêm, câu thơ lại cắt lên từng tiếng hát, từ sâu thẳm trái tim Quy, một trái tim nguyên lành không tỳ vết, những bài thơ cháy bỏng lại ra đời”. Những vần thơ chân tình, giản dị nhưng cũng tràn đầy rung cảm, yêu thương của chàng trai dù khiếm khuyết thân thể nhưng lại đầy đặn tâm hồn. Những khát khao hạnh phúc đời thường tưởng như vô cùng giản đơn cũng chính là niềm tin, là nghị lực phi thường dẫn bước anh vào đời. Dòng thơ tri ân có lẽ là dòng thơ cảm động, nghẹn ngào được anh viết ra tự sâu đáy lòng, dẫu đôi khi còn vụng về nhưng tình cảm lại dạt dào, khắc khoải: Con lặng ngồi đếm những ưu phiền/ Đếm nếp nhăn hằn lên mặt/ Nhìn những tàn phai mà tim quặn thắt/ Con sợ thời gian cướp mất một thời/ Sợ yêu thương lạc lõng chơi vơi/ Sợ mình con đếm đời lá rụng… (Sợ). Đấy là một trong số rất nhiều tâm sự anh viết tặng Cô, người dẫu không sinh thành nhưng đã nuôi dưỡng anh cho đến ngày hôm nay, “thi sĩ gần như dành trọn trái tim để yêu thương cô” (lời nhà thơ Đoàn Huyên).
Bìa tập thơ Giấc mơ ta đã... (ảnh Phan Nam)
Hình bóng quê nhà ẩn hiện trong thơ anh chân thật đến từng chân tơ kẽ tóc, mỗi rung động bật lên từ vẻ đẹp quê hương luôn mang lại nhiều cảm xúc: Từng cuộn khói quyện vào sương chiều rụng/ Hoàng hôn về oằn đôi thúng bội thu/ Nghe xuân sang dịu dàng trong quyến rũ/ Ngỡ em về chúm chím nụ ban sơ/ Sương khuya xuống hôn nồng nàn phố chợ/ Ai khéo dựng nên nét rực rỡ quê nghèo (Nét quê). Cách đây ba năm, lần đầu tiên tôi cảm nhận được ân tình Duy Xuyên hòa quyện trong từng hơi thở, từng vần thơ của anh đầy nhịp nhàng, giàu thi ảnh, nhạc tính: Về đây anh, ta dìu bước qua sông/ Thu Bồn bồi lở như lòng đôi ta/ Duy Xuyên, như bản tình ca/ Gập ghềnh trắc trở nhưng đậm đà sắt son (Về với Duy Xuyên). Tập thơ nho nhỏ, mong mỏng, được chính anh thiết kế và trình bày, đã cho thấy nỗ lực tuyệt vời của anh dành cho thi ca, cho con chữ. Tình yêu là một chủ đề muôn đời trong thi ca, tưởng như ăn nhập đến không thể tách rời, tiếng lòng khe khẽ vang lên cho biết bao thi sĩ “vịn câu thơ mà đứng dậy”. Trong tập thơ mới này, mảng thơ tình được anh viết nhiều hơn, chắc chiu hơn và nỗi buồn cùng nhiều hơn, mỗi khi đối diện với nỗi cô đơn phong kín, anh lại đi tìm nàng thơ cho riêng mình giữa bao trống vắng, lặng câm: Mây mệt nhoài, nằm thườn thượt cong vòng/ Nhớ suối tóc/ Ai hong đêm trăng sáng?/ Rồi có khi mây bồng bềnh lãng đãng/ Tạc bờ môi duyên dáng/ Lúc nhỏ cười/ Mây tan tành khi đã chán cuộc chơi/ Trả yên bình trên nền trời trong vắt (Mây).
Phan Nam và anh Thế Quy tại thị trấn Nam Phước tháng 8.2016
Tình thơ tình người là sợi dây gắn kết mọi người đến gần nhau hơn, mọi người đến với nhau không hẳn vì tha ca, không hẳn vì cái tình cái nghĩa mà cuộc sống dành tặng cho mỗi chúng ta. Dòng thời gian mải miết trôi như dòng Thu ngoài kia, chẳng bao giờ dừng lại, chỉ có giọt phù sa lặng lẽ bồi đắp cho đời bao hoa thơm trái ngọt, bồi đắp miền thơ đẹp đẽ giấu kín trong trái tim. Như nhận xét của nhà thơ Đoàn Huyên: “Dù ngôn ngữ còn đơn sơ, mộc mạc, nhưng với cảm xúc đầy đặn, Quy đã thổi vào đó một tình yêu đắm say, có thể làm rung động lòng người. Đọc thơ Quy, bạn sẽ thấy sức sống mạnh mẽ, của chàng trai còn độ thanh xuân, dù bị giới hạn của thân thể, nhưng những gì Quy viết  gần như một con người vẹn nguyên với hình hài, khối óc, trái tim đa cảm”. Và mọi người hoàn toàn có thể bỏ qua một số tồn tại về câu chữ, cách trình bày và cùng nhau thưởng thức trọn vẹn tập thơ, nhen lên ngọn lửa yêu thương, cùng nhau lắng nghe dư âm cuộc sống.
Đà Nẵng, 8.8.2018
PHAN NAM
Bài viết đã được biên tập và đăng báo công an TP Đà Nẵng 191, thứ sáu 10.8.2018:

>>> Mời đọc thêm bài viết: Khoảng vắng bên dòng sông Thu.


Xem tiếp…

Giới thiệu tạp chí Non Nước số 247 tháng 8.2018

9:21 AM |
Trân trọng giới thiệu tạp chí Non Nước số 247 tháng 8.2018




Xem tiếp…

Sông quê chảy mãi... - bài viết của Phan Nam.

5:06 PM |
Văn Nguyên Lương. 

Nhà thơ Nguyễn Văn Lương, bút danh Văn Nguyên Lương, người con của quê hương xứ Quảng vừa ra mắt bạn đọc tập thơ đầu tay “sóng chữ sông quê” (NXB Hội nhà văn quý III, 2017).
Trong lời tựa ở phần mở đầu tập thơ, nhà thơ Phan Hoàng giới thiệu: “Là nhà giáo giảng dạy bộ môn khoa học tự nhiên nhưng anh lại rất yêu văn chương và có khả năng sáng tác thơ. Đó cũng là lẽ thường tình của một người con sinh ra ở vùng đất giàu truyền thống thi ca Quảng Ngãi. Ký ức tuổi thơ, nỗi nhớ quê nhà, kỷ niệm tình đầu cùng nỗi truân chuyên khắc khoải trên hành trình phiêu bạt, sự đồng cảm với những số phận bất hạnh là nguồn cảm hứng cho những tứ thơ đầu tiên của Văn Nguyên Lương...”. Lật mở từng trang thơ, khám phá những con chữ được viết ra từ gan ruột của anh, nỗi xúc động chợt ùa tới không thể kìm chế, để rồi nước mắt giàn giụa tự lúc nào. “Câu thơ ngập nắng vàng tươi/ Và gió mùa phơi phới/ Đưa ta về nơi ấy an nhiên”, phải chăng nỗi niềm giăng giăng ngõ nguồn sông quê, đưa đôi chân mỗi người tìm về nương trú, và đối với thi sĩ, cái bến sông ấy còn nuôi dưỡng hồn thơ giữa “cây đời tục lụy”. Ngôi nhà quê cũ bốn bề gió lộng, đụng đâu cũng thấy cái đói, cái nghèo đeo bám, vì vậy những người nông dân sẵn sàng nhường cơm sẻ áo, nâng niu đùm bọc lẫn nhau. Đó mới chính là điều đáng quý ở đời.
Ảnh: Phan Nam.
Cái nghĩa tình dạt dào như phù sa, như sữa mẹ, như máu thịt ngấm vào thơ Văn Nguyên Lương, để rồi thơ chạm vào độc giả đong đầy yêu thương. Anh từng bày tỏ về nỗi buồn thuở ấu thơ trông mẹ đi làm phương xa, từng ngày, từng ngày nhìn ngắm áng mây trôi bàng bạc trên đỉnh cao vợi, thả hồn theo dòng sông Thoa ảo huyền soi bóng, hòa quyện câu hò lúc gần lúc xa vang vọng tâm tưởng. Tất cả như dòng chảy ngầm trong sâu thẳm tâm hồn anh, để rồi qua bao va vấp tuổi trẻ, mạch thơ cuồn cuộn tuôn chảy, và anh “chở đôi thúng chữ/ vượt biển vô thường”. Trong phần đầu “mắc cạn sông quê” gồm 22 bài thơ, là những hồi ức trong trẻo tinh khôi, chan chứa nghĩa tình mà anh dành trọn cho quê hương xứ sở. Xúc động nhất là những vần thơ viết về mẹ: “Có nơi nào bình yên/ hơn tấm lòng của mẹ?/ Chở che con suốt một đời thơ”, “Con nay đã lớn khôn rồi/ Hoa đời đẫm giọt mồ hôi mẹ trồng/ Giờ bên đèn điện sáng lòng/ Đèn dầu mẹ, mãi rực hồng trong tim”, “Dẫu lớn khôn con vẫn là con trẻ/ Thèm khát những ngày/ Bên bếp lửa đón xuân sang!”. Còn đây, hình bóng của ngoại, của dì chăm bẵm đứa cháu, vuốt ve tháng ngày bình yên: “Đò ơi/ Chở về tuổi thơ/ Để tôi nghe tiếng bài chòi ngoại hát”, “Vườn xưa lá vàng héo rũ/ Con về đây thăm dì/ Mà lòng ngẩn ngơ/ Còn đâu tiếng cười giòn năm cũ/ Còn đâu tay nắm dịu dàng”. Và rất nhiều xúc cảm được anh gửi gắm đôi bờ hạnh ngộ, dẫu đôi khi quá chú tâm vào việc kể lể những hoài niệm ngày tháng xa quê, khiến câu thơ dễ sa vào lối mòn. Phần hai tập thơ “vấp tình” gồm 14 bài thơ với rung động đầu đời của chàng trai mới biết yêu, dẫu biết thi sĩ dại khờ quá đỗi, mà sao người vẫn chấp nhận đổi trao. Vẻ đẹp chân thật, trong trẻo ấy một lần nữa cất lên, tự bao đời nay đã làm cho bao tha nhân đắm đuối. Hãy nghe chàng trai nói lên nỗi lòng trong “bức thư tình đầu”:
Ánh mắt dài như sợi chỉ
Khâu nỗi buồn anh hóa kiếp
Anh như dãy hình dung từ
Vẽ em trong ngôn ngữ
Trinh nguyên...
                   (Bức thư tình đầu)
Sông quê vẫn ngày ngày soi mắt đỏ, soi thấu cõi lòng thi nhân những đóa hoa thơ đương chớm nở. Tiếng yêu dịu dàng say đắm được nhà thơ chăm chút, vun vén giữa dòng đời nổi trôi. “Từ độ vấp ánh mắt em/ Anh chơi vơi giữa cuộc đời mộng mị/ Đắp nỗi nhớ lên giấc ngủ/ Gối đầu về phía không em”, lời thú nhận đáng yêu và đầy gợi cảm gieo vào lòng người nỗi xao động, nghẹn ngào. Nhà thơ Lưu Trọng Lư từng nói: “Một câu thơ hay là một câu thơ có sức gợi”, và tôi tìm được nhiều điều hơn thế, trong thơ Văn Nguyễn Lương. Lặng lẽ khép lại tập thơ, tôi nghĩ ngay đến sự tồn tại của thi ca trong cuộc sống xô bồ ngày nay. Với thơ Văn Nguyên Lương, chắc chắn độc giả sẽ còn được khám phá nhiều điều mới mẻ hơn nữa khi anh dấn thân vào cõi thơ, ám ảnh và khát khao: Những loài hoa tỏa ra tiếng nói/ Màn đêm không thể phủ nhòa/ Tiếng nói là ánh sáng/ Từ le lói mặt trời/ Khơi nguồn cuộn sóng thi ca (Tiếng đêm).
Đà Nẵng, 02.11.2017
PHAN NAM

Xem tiếp…

Chùm thơ của tác giả Phan Nam (số 2)

2:52 PM |

Sinh ra và lớn lên ở xứ sở biển xanh cát trắng quanh năm, vùng đất Quảng Nam "chưa mưa đã thấm". Nơi đây cũng đã từng khởi sinh và dưỡng nuôi bao hồn thơ trác tuyệt. Vì thế cũng không mấy làm lạ khi Phan Nam còn rất trẻ đã có bút lực mạnh mẽ, vững vàng trên nhiều thể loại viết đặc biệt là thơ. Em có lối viết hồn nhiên, thoáng đạt nhưng cũng không kém phần nhân văn, có sự tìm tòi, sáng tạo với hàng loạt dung từ mới lạ, giàu hình ảnh, xúc cảm. Dù còn là sinh viên ngồi trên ghế giảng đường nhưng em đã xây dựng được hình ảnh, vóc dáng nghệ thuật của mình bằng nhiều tác phẩm giá trị được chọn đăng trên các báo, tạp chí văn nghệ từ trung ương đến địa phương. Phan Nam là cây bút trẻ năng lực, triển vọng trong bầu trời nghệ thuật đương đại.
Nhà thơ Văn Nguyên Lương.

Không thể và có thể

anh không thể đi hết chiều dài đất nước
cũng giống anh không thể đi hết chiều sâu lòng em
tình yêu chúng mình trong như dòng sông phía trước
không bao giờ dừng lại
cho đến phía sương mờ tương lai

một mai anh khoác màu xanh áo lính
lên đường theo tiếng gọi quê hương
em có chờ anh
em có đợi anh
trong khúc dân ca, trong câu hát ru, trong lời thương ban đầu

đôi bạn trẻ ngập ngừng bao lâu
đôi mắt em lá cờ Tổ Quốc tung bay
đôi môi em đập muôn trùng ngọn sóng
đôi hài in dấu son vĩnh cửu

anh không thể đếm hết cát bụi quê hương
anh không thể đong hết nghĩa tình, yêu thương
và bao nhung nhớ
chân thật giản dị vô cùng.

Tổ quốc

Tổ quốc là gì nhỉ
Có phải từ trang sử tôi đã học
Có phải từ cuốn sách tôi đã đọc
Có phải từ vết thương hóa thành vần thơ

Tôi sinh ra trong thời bình
Tôi không biết đến chiến tranh
Tôi chỉ biết đến nỗi đau trong phim, trong tranh, trong ảnh
Trong lời kể vọng về xa xưa

Tôi đi qua lời ru của mẹ thuở hương sữa mùi lúa ngọt ngào trên đôi môi
Tổ quốc đã cho tôi ăn
Tổ quốc đã nuôi tôi lớn
Tổ quốc đã tặng tôi tiếng yêu đầu tiên
Dòng huyết quản ngậm chặt giọt phù sa

Tôi nghe Tổ quốc dạt dào tiếng ca
Nghe trong máu gập ghềnh sỏi đá                          
Nghe trong tim màu cờ sắc áo
Bay mãi đến tận ngày sau

Tôi nắm tay em và hỏi
Tổ quốc là gì nhỉ?
Em trao tôi nụ hôn đầu đời và nói
Tổ quốc in dấu trong bàn chân người lính trẻ.

Dáng mẹ

ngôi nhà thơm mùi ngói mới
mẹ đón vào lòng linh hồn các anh
khi những cánh chim trời cất cao khúc hát hòa bình
hóa ngọn lửa xua tan giá lạnh

ơi người mẹ, người mẹ của đất nước
một đời hi sinh vì cháu con
một đời nước mắt cạn đêm tròn
anh không về, lá cờ trong tim rực cháy

khóe mắt mẹ ngời ngời tháng bảy
chiếc áo bà ba dần sờn cũ bạc màu
mưa ngâu ướt đẫm khi chúng con dang tay
hòa trong mạch máu

một điều ước, con chỉ xin trọn vẹn một điều ước
chúng con sẽ là con của mẹ, muôn đời
dẫu hôm nay cỏ đã phủ xanh trời
ngôi nhà nghi ngút hình hài nhang khói...

PHAN NAM.

Xem tiếp…

Về lại phố xưa... - tản văn của Trần Nguyên Hạnh

11:56 PM |
Tác giả Trần Nguyên Hạnh. 

Rời quê lên phố đi học. Những con đường làng yên bình bỗng thay bằng những con đường nhựa bóng láng, rộn ràng người xe. Những góc trời quê xanh thẳm cỏ cây bỗng thay bằng những tòa nhà cao tầng ngột ngạt. Có lúc bỗng thấy phố như xa lạ với chính mình. Vậy mà gắn bó cùng phố mới hiểu lòng của phố. Sống ở phố lâu ta mới bồi hồi nhận ra cái nhịp sống chầm chậm trôi chảy cùng những điều bình dị dễ thương đến ngỡ ngàng.
Phố ngày ấy là nơi những người trẻ hăm hở tìm đến. Hành trang mang theo là sự kỳ vọng của gia đình.Thị thành phồn hoa là nơi họ nuôi dưỡng những giấc mộng thanh xuân rực rỡ. Có ai đến phố mà không một lần nghĩ đến việc chọn phố làm nơi tá túc. Chọn một con đường với hàng me xanh làm nơi thư thả những buổi chiều rảnh rỗi, chọn quán cà phê yêu thích làm nơi gặp gỡ bạn bè. Cuộc sống ở phố đâu chỉ có những con đường rộn ràng người xe. Phố cũng có những góc bình yên để những người trẻ tìm kiếm phút giây thư thái giữa những xô bồ. Bao người trẻ tìm đến phố như để tìm chút sôi động cho cuộc sống của chính mình. Phố dù chật hẹp vẫn có chỗ để những người trẻ tìm đến nương náu. Phố bao dung và trắc ẩn vẫn dang tay đón lấy những mảnh đời tìm đến phố mưu sinh.
Phố khiến ta nhung nhớ trong những điều bình dị nhất. Đó là hình ảnh những người già buổi sáng ra công viên tập dưỡng sinh. Là hình ảnh một cặp vợ chồng tuổi đã cao nắm tay nhau băng qua đường. Là hình ảnh một cặp đôi cồng kềnh giá vẽ, cọ màu chiều cuối tuần ra công viên mong bắt lấy những khoảnh khắc đời thường ý nghĩa. Là hình ảnh những bạn trẻ đạp xe thong dong đến trường. Những ngày đẹp trời qua cửa sổ một quán cà phê có kẻ thẩn thờ bắt gặp hình ảnh một đám trẻ con nụ cười hồn nhiên nối đuôi nhau đi dã ngoại. Mùa xuân gió lùa qua khe cửa, khóe môi người bỗng khẽ nở một nụ cười. Ở phố dù không có những quãng trời ngập tràn cây cỏ nhưng những khoảnh khắc bình dị tìm được ở phố vẫn khiến mỗi người thêm yêu cuộc sống này.
Trở về căn nhà trọ từng một thời tá túc mà lòng bình yên như thể trở về với quê nhà. Men theo lối nhỏ đi vào, vẫn căn nhà trọ ngày xưa, vẫn gốc bằng lăng thân quen nơi mỗi chiều ngồi đọc sách, vẫn bụi hoa nhài thơm ngát bên lối đi vào. Phố đón kẻ trở về bằng một làn gió mùa xuân khe khẽ, bằng câu chuyện năm mới vui vẻ, bằng cái ôm ấm áp của bác chủ trọ từng một thời xem kẻ ở thuê như là con gái. Bao yêu thương xúc động cứ thế trỗi dậy cùng những buồn vui giấu kín, chỉ có phố mới hiểu. Góc phố ngày xưa cùng anh đi qua nay đã là góc phố kỷ niệm. Trở về như bắt gặp lại mình trong một buổi chiều đạp xe tung tăng vui cười, cùng anh hàn huyên chuyện trò dưới gốc me già. Khoảnh khắc ấy cứ dội vào tim khiến bao kỷ niệm ngày xưa chảy tràn trong ký ức. Chẳng biết người giờ ở nơi nao. Chỉ có mình ta, ngồi đây lòng thương nhớ một khung trời xưa cũ.
Thời gian cứ thế trôi chảy không ngừng, cuộc đời lại đưa mỗi người tìm đến chân trời khác. Ở một nơi chốn xa lạ có lúc cảm thấy lòng chạnh buồn nhung nhớ cảnh cũ, người xưa. Người ta nói rằng theo thời gian có những sự việc chúng ta sẽ nhớ và sẽ quên nhưng cái cảm giác mà nó mang lại sẽ theo ta suốt một đời. Về lại phố xưa chính là về với kỷ niệm yêu dấu. Về để tìm lại chính mình của một thời mộng mơ say đắm. Về để thấy rằng vẫn có một miền yêu thương đang đợi chờ dẫu những cuộc bôn ba vẫn còn đó. Và về để hiểu ra ngoài quê nhà, ta còn có những góc phố thân thương mà ở đó một phần đời của ta đã ở lại. Phố cũng hiền hòa như con đường làng, như cánh đồng, ngọn cỏ. Ở phố cũng có những con người chân chất và hồn hậu như miền quê nuôi ta khôn lớn. Chẳng ai có thể quên được những người đã đi cùng ta một đoạn đời, quên được những con phố nơi ta từng cư ngụ. Một ngày trở về, mới biết phố đã ru ta những đêm dài...
TRẦN NGUYÊN HẠNH

Xem tiếp…

Quầy báo giữa lòng phố... - bài viết Phan Nam

12:26 PM |
Ông Võ Đình Tân, nhân vật trong bài viết
(ảnh Phan Nam) 

Ngày nắng cũng như ngày mưa, ngày nóng cũng như ngày lạnh, mỗi khi có dịp đi qua ngã năm Ngô Quyền - Nguyễn Công Trứ - An Nhơn, hình ảnh ông lão với quầy báo khép nép dưới tán cây bàng hiện lên trong tâm trí tôi. Ông tên Võ Đình Tân, sinh năm Tân Sửu 1961, nguyên quán Việt An, Hiệp Đức, Quảng Nam. Ông thức dậy từ sáng sớm dọn hàng phục vụ những độc giả báo giấy hiếm hoi còn sót lại, hay họ vẫn tìm đến mua báo ủng hộ và tìm lại cảm giác ngày xưa được nhâm nhi từng con chữ còn thơm mùi mực mới, trên những trang báo được chắt lọc thông tin một cách cẩn thận.
Nhiều lần ghé mua báo ủng hộ, tôi nhận thấy ông rất tận tâm, nhiệt thành với vai trò “sứ giả” văn hóa của báo chí, mặc kệ những quay cuồng trong dòng chảy thông tin thời đại bùng nổ internet và các trang mạng xã hội. Hỏi ra mới biết, quầy báo tuy nhỏ với các ấn phẩm báo chí ngày càng bị thu hẹp nhưng quầy báo đã gắn bó với ông gần hai mươi năm, ông tỏ bày vẫn sẽ tiếp tục với công việc cho đến khi báo giấy không còn xuất bản nữa mới thôi. Ông tỏ bày thời còn trai trẻ làm đủ thứ việc lao động chân tay để kiếm sống, tuy vậy số phận không cho ông tìm được bến đỗ cuộc đời đúng nghĩa, đến nay vẫn côi cút một thân một mình giữa dòng đời. Bây chừ già cả, sức khỏe suy yếu nên ông không thể tìm công việc khác, đành chấp nhận gắn bó với quầy báo, thu nhập tuy thấp nhưng vẫn đủ nuôi sống bản thân. Nghe ông chia sẻ, lòng tôi nôn nao lạ kỳ, những quầy báo nơi phố thị đang ngày càng thu hẹp và biến mất tự lúc nào không ai hay biết, trong khi đó vẫn còn có người thiết tha, mặn mà với công việc bán báo  giữa thời buổi báo giấy phát hành khó khăn như hiện nay.
Nhìn ngón tay gầy gầy xương xương của ông lão miệt mài sắp xếp, vuốt thẳng những tờ báo còn lại trên chiếc bàn bé nhỏ, lòng tôi xốn xang, dâng trào những nỗi niềm khó tả. Quầy báo lặng lẽ phơi mưa, đón nắng qua từng tháng năm cuộc đời, thông tin được đưa đến với biết bao thế hệ bạn đọc, chỉ còn ông lão hằng ngày thong dong ngắm nhìn phố xá, dòng đời. Bàn tay ông lặng lẽ đong đếm từng tờ báo ăm ắp thông tin đang đợi chuyển tải đến độc giả…
PHAN NAM.
Bài viết đã được đăng trên chuyên mục "Nhàn đàm" báo Thanh Niên chủ nhật số ra ngày 8.7.2018
Xem tiếp…

Giới thiệu tập san Áo trắng tháng 7.2018 - Thương nhớ núi rừng

12:12 AM |

Đón xem! Đón xem!

- Tập san ÁO TRẮNG "Thương nhớ núi rừng" (Tháng 7/2018) sẽ "trình làng" trong vài ngày tới: Thứ Hai 16/7/2018.
- Đất nước ta bạt ngàn rừng núi với những "đặc sản" về cảnh vật, con người, món ăn, truyền thống văn hóa... rất đặc sắc và rất riêng! Hãy cùng các cây bút Áo Trắng làm một cuộc "dạo chơi tâm tưởng" về với miền thương nhớ ấy, để tâm hồn bất chợt được "xanh lên" một màu xanh dịu mát và đầy sức sống...
- Mời tiếp tục viết bài cho các chủ đề tiếp theo của Áo Trắng: "Thương nhớ ngày xưa" (gởi trước ngày 1/8/2018), "Thương nhớ người dưng" (gởi trước ngày 1/9/2018), "Thương nhớ trường xưa" (gởi trước ngày 1/10/2018).
- Sau đây là toàn bộ nội dung của Áo Trắng số này:

ÁO TRẮNG Số 6. 2018
(Phát hành thứ hai 16. 7. 2018)
“THƯƠNG NHỚ NÚI RỪNG”
+ VĂN: 

Bùi Việt Phương, Thùy Như, Amilie Phan, Hồng Ngọc, Diệp Thanh, Lâm Hạ, Lê Thị Cẩm Tú, Lê Quang Kết, Đoàn Hạo Lương, Lò Duy Bưu, Lê Đức Đồng. 
* Tạp bút dự thi “Gia đình tôi”: Văn Huệ Mẫn (Long An), Lê Phượng (Quy Nhơn), Nguyễn Thị Ngọc Liên (Hưng Yên), Diêu Tuệ (ĐH Luật TP.HCM), Lê Thị Thanh Lê (Khánh Hòa), Phan Thị Thanh Ly (Hội An), Ý An (Hà Nội), Võ Chí Nhất (TP.HCM).

+ THƠ: Nguyễn Tấn On, Trương Đình Tuấn, Trần Văn Nghĩa, Nguyễn Thanh Xuân, Dương Ngọc Yến, Đinh Hạ, Trần Thị Mai Hương, Hoàng Lan, Kai Hoàng, Lê Trường An, Ngô Công Tấn, Diệp Vy, Thanh Trắc Nguyễn Văn, Phùng Hiếu, Nguyễn Thanh Tuấn, Trúc Thanh, Phạm Thị Đào, Huỳnh Ngọc Tuyết Cương, Túy Tâm, Nguyễn Hữu Khiêm.
+ CÁC MỤC KHÁC:
*Thơ Thầy Cô: Lê Vinh (Bình Định)
*Giới thiệu cây bút trẻ: Phan Nam (Đà Nẵng)
*Hương vị quê nhà: Thịt chua Thanh Sơn (Lê Minh Hải)
*Du lịch: Suối Chí ở Quảng Ngãi (Lưu Huyên).
+ CHỦ ĐỀ CÁC SỐ TỚI:
- 15.8.2018: Thương nhớ biển đảo
- 15.9.2018: Thương nhớ ngày xưa
- 15.10.2018: Thương nhớ người dưng
- 15.11.2018: Thương nhớ trường xưa
+ THÔNG BÁO: 
*Bạn đọc ở TP.HCM có thể mua tập san Áo Trắng tại Nhà sách NXB TRẺ, số 161B Lý Chính Thắng, Quận 3. Gía 30.000 đ/ cuốn. Bạn đọc ở Đà Nẵng mua Áo Trắng tại Chi nhánh NXB TRẺ, số 280 D Trưng Nữ Vương, q. Hải Châu. Các bạn ở nơi khác có thể mua Áo Trắng tại các nhà sách Phương Nam trên toàn quốc, hoặc mua trên mạng Tiki. *Dưới bài viết gửi cho Áo Trắng, ngoài bút danh các bạn nhớ ghi rõ tên thật, địa chỉ, số điện thoại, số thẻ ATM (nếu có), để chúng tôi dễ dàng gửi báo biếu và nhuận bút. Sau 1 tháng, bài được chọn đăng trên Áo Trắng, chúng tôi sẽ gửi bảo đảm báo biếu và nhuận bút.
*Bài gửi cho Áo Trắng nếu viết theo chủ đề, xin gửi trước 40 ngày về email: at_bien@yahoo.com
Cám ơn các bạn.

Blog Phan Nam.

Xem tiếp…

Thơ của một người Quảng... - bài viết Phan Nam.

10:02 AM |
Ảnh bìa tập thơ 'Ăn trộm mùa thu' (ảnh Phan Nam)
Nhà thơ Bình Địa Mộc:
THƠ CỦA MỘT NGƯỜI QUẢNG
 Nhà thơ Bình Địa Mộc, tên thật Đỗ Thanh Toàn, một tác giả thơ quen thuộc xứ Quảng vừa mới ra mắt tập thơ đầu tay “Ăn trộm mùa thu” (NXB Hội nhà văn quý II, 2018). Tác phẩm không có lời tựa dài dòng của như những tập thơ khác mà chỉ có đôi dòng giới thiệu ngắn của tác giả: “Làm thơ và viết truyện ngắn từ năm 1980 nhưng sau đó ngưng viết, mãi đến năm 2010 mới viết lại. Đã có bài đăng trên các báo trung ương và địa phương, các trang web trong và ngoài nước. Với tôi được viết, được chuyện trò với bạn đọc là niềm hạnh phúc lớn”. Đây là thành quả sau chặng đường sáng tác, chơi văn nghệ sau gần mấy mươi năm của tác giả, bao gồm 61 bài trong gần 100 trang in. Hồn thơ của Bình Địa Mộc được hình thành qua những giông bão quăng quật của đời sống, những giằng xé trong cõi nhân sinh, nỗi niềm đau đáu của thi nhân hướng về đất nước với tâm thế và trách nhiệm của người cầm bút. Lật mở từng trang thơ, điều dễ dàng nhận biết thế mạnh của Bình Địa Mộc là thể thơ lục bát của dân tộc, nhưng qua sáng tạo của thi sĩ, con chữ được chắt lọc, quẫy đạp trong bản ngã, nối liền cái tình cái nghĩa một cách rõ ràng, tự nhiên: “Anh về nhớ bước nhẹ thôi/ Kẻo con nắng vỡ làm đôi ngập ngừng/ Gió vài sợi dửng dừng dưng/ Lạc tà áo một thuở từng tung tăng” (về đi tháng ba).

Dẫu mới quen biết anh trong thời gian gần đây, nhưng anh luôn cho thấy mình luôn nghiêm túc, nghiên cẩn trong chữ nghĩa, mỗi khi hoàn thành bài thơ anh thường đọc đi đọc lại nhiều lần, đôi lúc công bố rồi nhưng vẫn muốn chỉnh sửa lại cho đến khi vừa ý mới thôi. Sáng tác trong thời gian dài với biết bao dâu bể, biến động của cuộc sống nhưng dường như thơ Bình Địa Mộc vẫn lãng mạn hồn nhiên, trong sáng khắc khoải như thuở ban đầu. Những cái nhìn tinh tế, những nỗi niềm day dứt, những hoài niệm khôn nguôi trong sâu thẳm hiện về, tắm mát hồn thơ giữa đường đời chật hẹp, mãi loay hoay với công cuộc mưu sinh đầy nhọc nhằn “cơm áo không đùa với khách thơ”. “lại đi về phía cô miên/ nghĩa là chợ vẫn còn phiên cuối cùng/ dăm ba khách bước chập chùng/ lệ tha phương bỗng dưng dùng dằng rơi” (nghĩa là), cảm xúc trong thơ Bình Địa Mộc tươi mới, vẹn nguyên những cũng không kém phần chân tình, mộc mạc.  Thơ anh luôn nặng nợ ân tình với quê nhà, tựa hơi thở hằng ngày được anh nuôi dưỡng: “Giữa Sài Gòn ăn tô mỳ Quảng/ Còn sang hơn mỹ vị cao lương/ Nghe người quở buồn chi bảng lảng/ Nhích lại gần. Tôi nhớ Quế Sơn” (Mỳ Quảng Sài Gòn).
Từ trái qua: Nhà thơ Bình Địa Mộc, Phan Nam, anh Đỗ Hoàng Tâm tại Tam Kỳ tháng 4.2017
Tình yêu là một phần không thể thiếu trong thi ca, tình cảm ấy thực dễ thương, ấm áp, chia ngọt sẻ bùi trong những ngày ta cô đơn, buồn bã nhất: “em bếp núc bù đầu bù cổ/ hạt bụi vương chẳng biết dụi mắt nào/ làn khói mỏng tưởng chừng mơ mộng/ giàn mướp rung ong bướm nỡ vô tình/ đêm chong đèn loay hoay tìm ẩn số/ đời tàn hơi chưa biết yêu ai/ anh thích gì ở em/ nói nhanh lên/ kẻo tích tắc lại quên/ giống kim đồng hồ cuối năm hối hả/ đẩy thời gian nhộn nhịp đón xuân về (tích tắc). Cân bằng giữa viết lách và trách nhiệm của nghệ sỹ, giữa bao dung và vị tha, của hiện thực và thẩm mỹ, thơ và đời, đời và thơ như hòa nhập làm một, không thể tách rời. Thêm nữa, cảm hứng đất nước hiện diện đau đáu trong trái tim mỗi người: “Mai thức dậy trùng dương xanh dát nắng/ Áo em vàng dệt nỗi nhớ mênh mang/ Bởi có thể bên kia bờ biển vắng/ Con thuyền nào cũng dậy sóng Việt Nam”. Nhà thơ Trần Hữu Dũng nhận xét: “Thơ ca luôn nhắc nhở về cuộc sống hỗn mang, nhiễm độc không khí, tai ương, tàn phá chiến tranh nhưng vẫn còn hạnh phúc bình dị mái ấm, trái tim nhân hậu, bảo bọc, yêu thương của đồng loại quanh đây. Bản chất con người luôn mang những thi tính tốt đẹp. Khép lại tập thơ “Ăn trộm mùa thu”, bạn đọc cảm nhận những tự khúc thế sự mà tác giả trao gửi thật chân thành và sâu lắng tận đáy lòng”.
Đà Nẵng, 5.7.2018
PHAN NAM.

Xem tiếp…

Hiên nhà... - tản văn của Diệu Ái

3:20 PM |

Đôi lần ngẩn ngơ giữa phố, mình thường trông vào hiên nhà người ta để bắt gặp vài ba rung động nhỏ rồi nhớ nhung đến hiên nhà mình. Hiên nhà là nơi mình và cậu em trai thường chơi ô làng mỗi trưa hè trốn ngủ. Ô làng tức trò ô ăn quan, trò chơi quen thuộc của tụi con nít nhà nghèo ngày ấy. Chỉ quẩn quanh với mấy chục viên đá cuội, cuộc chơi lặp đi lặp lại chẳng biết bao buổi trưa hè mà không làm đứa nào chán. Tụi mình đã đi qua những trưa hè oi ả bên hiên nhà bình yên như vậy.
Hiên nhà là chỗ ngày xưa cô em gái nhõng nhẽo vẫn thường nằm ăn vạ. Em khôn lắm, không bao giờ ra sân nằm vạ vì sợ bẩn. Mỗi lần mẹ tất tả xách giỏ đi chợ mà không cho đi theo, thể nào em cũng ngồi bệt xuống đó rồi òa khóc giãy nảy. Hiên nhà độ Tết về, ba thường chưng hai chậu bông cúc đối xứng hai bên. Nên từ hồi nhỏ xíu đến lớn, đó cũng là góc dành để chụp ảnh gia đình. Ba khoác vai mẹ, mẹ ôm con, chị nắm tay em, cứ thế là lấy được hình nhà mình đông đủ. Hiên là nơi bạn út nhà mình ngồi chống cằm, chỉ trỏ hỏi vì sao này vì sao nọ tên gì, bầu trời màu nhiệm ấy liệu em có bay lên được, vũ trụ bao la đó em ước được đặt chân lên một lần. Hồi nhỏ, tụi mình cũng từng ước mơ vậy, rồi lớn lên mới biết, thế giới rộng nhưng không phải nơi chốn nào cũng đầy ưu tiên và yêu thương tận tụy như góc nhà mình đâu.
Trước hiên nhà, mường tượng hình ảnh nội và ngoại, người nhai trầu người hút thuốc, kéo ghế ngồi đó trò chuyện cùng nhau. Khoảnh khắc chẳng bao giờ trở lại bởi nội về trời ngót nghét đã năm năm. Bữa ngoại về, thấy ngoại ngồi lặng ở đấy mà rớm nước mắt mơ hồ nghĩ rồi hình ảnh này khó bắt gặp thêm nhiều lần hơn nữa. Cũng góc ấy chiều chiều, khi ngang qua hiên nhà nào đó, thấy hai ông bà ngồi cặm cụi nhổ tóc bạc cho nhau mà đắm lòng chi lạ. Mình vốn xúc động và thương tha thiết với những tình cảm mặn nồng bền lâu qua năm tháng. Lại xa xôi nghĩ tới người thương sau này ngồi đó cùng mình, tụi mình hẳn sẽ đeo kính rồi nhổ tóc cho nhau hệt vậy, có ông già vỗ đùi khoái trá mặc bà già siêng càm ràm ở bên. Hiên nhà là nơi níu giữ yêu thương, như ngày xưa mỗi lần ngoại xuống chơi rồi về, chị em thủ thỉ thu nón, giấu dép để ngoại khỏi xa. Rồi khi người vừa quay ngoắt đi, thể nào cũng có đứa kéo áo ngoại rồi ngồi khóc kêu trời.
Ảnh: Diệu Ái
Hiên nhà là nơi mẹ đứng ngóng mỗi lúc có đứa đi xa trở về. Là nơi tiễn đưa, chia tay nhau bằng bao cái ôm siết chặt. Mắt mẹ đỏ hoe thương con mà nghẹn ngào chẳng nói. Như bất kỳ bà mẹ nào khác, mẹ luôn muốn gần gũi bên con, được nhìn chúng lớn lên rồi trưởng thành mỗi ngày. Bữa cơm vắng người, sẽ chống đũa thở dài nhắc nhớ đứa này đứa nọ. Thi thoảng vẫn nghỉ để về nhà, lại nghe hỏi sao lúc nào cũng về nhà, về nhà mãi thế. Nhiều người lắm bận tâm nên khi tha hương rồi chẳng có thời gian đứng trước hiên nhà bắt gặp mẹ cha đang trông ngóng mình mòn mỏi. Bất hạnh của đời người là khi chẳng tìm ra lý do để bồi hồi xúc động lúc trở về tổ ấm. Từng biết đôi này đôi nọ nên duyên khi trú mưa trước hiên nhà người lạ hay cũng đôi nào hôn nhau vụng trộm trước nhà người ta rồi mãi chia xa. Có lần, mình tự đắm đuối trước hiên nhà đầy hoa, rồi thẫn thờ nghĩ tới nơi sau này cùng người thương ở đó, chẳng cần hình dung giàu có gì cho cam.
Giữa mênh mông người và thênh thang đời, xã giao với người này rồi thân ái với người kia, dù ngọt ngào đến mấy cũng chẳng thiết tha bằng gia đình có cha mẹ và anh chị em máu mủ. Nơi chốn xa hoa đẹp đẽ là bao cũng đâu bằng ngôi nhà thân thuộc, ở đó ta đã thương yêu trọn vẹn từng ngóc ngách lớn lên cùng mình...
DIỆU ÁI.

Xem tiếp…

Triểm lãm "quái vật nhựa" ở Đà Nẵng

12:30 PM |

Sáng ngày 30.6, tại khuôn viên thư viện khoa học tổng hợp Đà Nẵng diễn ra cuộc triển lãm “quái vật nhựa” với nhiều mô hình ấn tượng và độc đáo. Triển lãm lấy cảm hứng từ ảnh hưởng xấu của đồ nhựa đối với môi trường sinh thái tự nhiên, Green Hero - một tổ chức phi lợi nhuận về môi trường đã lên ý tưởng thực hiện một số mô hình từ vật liệu tái chế để gửi đến mọi người thông điệp: giảm nhựa, thêm sạch, thêm xanh. Toàn bộ bối cảnh triển lãm được chia thành hai khu vực: khu vực trung tâm (bối cảnh chính) và khu vực xung quanh (bối cảnh phụ).
Triển lãm thu hút người xem (ảnh Phan Nam)
Bối cảnh chính phác họa một loài sinh vật bị “nhựa hóa” thành một loài thủy quái ghê gớm đang đồng hóa những loài nhỏ bé gia nhập vào cộng đồng quái vật, bối cảnh phụ mô tả về những quái vật nhựa cỡ nhỏ đại diện cho tập đoàn quái vật nhựa và sinh vật biển đáng thương khác. Giữa một rừng mô hình mang tính nghệ thuật đầy biểu tượng, triển lãm hy vọng gửi gắm đến người xem hồi chuông báo động về sự xâm lăng của “quái vật nhựa”, nhằm đánh thức cảm xúc và nhận thức của mọi người về tình trạng “ô nhiễm trắng” đại dương. Triển lãm diễn ra trong hai ngày 30.6 và 1.7.2018.
Tin, ảnh: PHAN NAM.
Một số hình ảnh tại triển lãm:







Blog Phan Nam. 


Xem tiếp…

Lấy nồi lành đổi... cà lem - tản văn Phan Nam

2:25 PM |
Tranh: P.S (nguồn: sggp.org.vn) 
Những giờ rảnh rỗi, tôi thường bật máy tính lên “cày” phim bộ nước ngoài, thỉnh thoảng lang thang tìm kiếm xem lại những phim cũ của điện ảnh trong nước. Một đứa trẻ sinh ra từ làng ngày xưa phải xem ké ti vi nhà hàng xóm thì có biết gì đến phim… chiếu rạp, phim điện ảnh như bây chừ, và những cảnh phim ấy thỉnh thoảng đưa tôi trở về một một miền ký ức đẹp đẽ được lưu giữ trong bảo tàng ấu thơ. Cô gái chạy như bay trên đồi cát nóng bỏng để ôm những que kem về cho những đứa em thơ dại, cái nắng, cái gió, cái rát của tuổi thơ ăm ắp gió Lào chợt thổi về xao động trái tim. Cảnh những đứa trẻ chuyền nhau que kem mà vị ngọt tan chảy đầu lưỡi thấm đượm tâm hồn, cảnh cô bé mua que kem trong chuyến tìm nguồn trong phim “hương dẻ” và sau này cũng trên chuyến xe ấy que kem đưa cô trở về nơi chôn nhau cắt rốn. Buổi trưa xóm nhỏ, khi con chim chìa vôi còn đang bận “vừa hót vừa bay” thì lũ trẻ rong chơi với cái nắng như thiêu như đốt với đủ trò nghịch phá, mệt nhoài rồi lại lăn đùng trên chiếc võng chìm vào giấc mơ lúc nào không hay. Giấc mơ còn đang lưng chừng phía chân trời thì tiếng leng keng từ đâu vọng tới, đánh thức đứa trẻ chạy ra ngoài sân ngơ ngác nhìn theo. Ông bán cà rem đến mấy đứa ơi. Thế là lục tung khắp ngóc ngách căn nhà để tìm nào nồi niêu xoong chảo không còn dùng nữa, nào dép đứt, sắt vụn gom lại rồi yên vị dưới bóng mát của hàng cây trước ngõ chờ xe cà rem tới. Chiếc xe đạp cà tàng thong dong dưới con đường làng, ông bán cà rem dừng lại nở nụ cười đôn hậu, lấy khăn lau từng giọt mồ hôi nhễ nhại, thong thả lật nắp thùng gỗ lấy ra từng que cà em xanh xanh, trắng trắng, hồng hồng phát cho từng anh em chúng tôi, đứa mô cũng có phần. Cầm que cà rem mà hạnh phúc dâng trào như con sóng sông quê, mắt đứa nào đứa nấy sáng rực bỏ mặc những tia nắng lọt qua kẽ lá dọi thẳng vào khuôn mặt lem luốc. Tiếng leng keng từ chiếc chuông của xe cà rem làm xôn xao cả khoảng trời vắng lặng, chỉ chờ có vậy, lũ trẻ trong xóm cũng ùn ùn kéo đến mang theo những đôi dép hư mà bọn chúng cẩn thận giấu kỹ rất lâu. Mỗi đứa chỉ một que cà rem nên mút xong vẫn còn thòm thèm ước chi có thật nhiều để thưởng thức cho thỏa lòng, quả thực cà rem là một món xa xỉ đối với mỗi đứa trẻ thôn quê. Lúc ấy, ăn xong cầm thanh tre nho nhỏ trên tay xoay qua nhìn lại chỉ ước mong đôi dép thiệt nhanh… đứt để còn đổi cà rem. Thật là. Bận má kể hồi nhỏ ngoại mất sớm, ông đi lập nghiệp phương xa rồi lấy vợ mới, má phải ở với bà nội. Bà đi hái chè suốt ngày trong thung sâu bỏ má ở nhà một mình. Có một lần, người bán cà rem đến vì thèm quá mà không biết mần răng má lấy nồi lành, dùng nấu bánh Tết để đổi… cà lem. Người bán cà rem, không hiểu sao lấy luôn nồi lành của đứa trẻ thơ dại, sau này nhiều hồi hỏi thăm lần dò, bà biết được người bán trưa hôm đó, và khi người bán hôm trước cho đứa cháu mình quay trở lại đã bị bà chửi cho một trận và buộc phải hoàn trả lại nồi cho bà, không hiểu sao lại lam tham thế nhỉ, đi dụ con nít bởi mấy que cà rem, hic.
Cà rem, cà lem mà ngày nay chúng ta gọi là kem bắt nguồn từ tiếng Pháp crème đã có xuất xứ từ lâu đời, dẫu mới chỉ phổ biến ở nước ta từ đầu thế kỷ XX nhưng đã nhanh chóng chiếm lĩnh trái tim của trẻ thơ. Ký ức với cà rem chắc chắn đọng lại trong tâm khảm của rất nhiều người, như một khoảnh khắc đẹp mà chắc hẳn mỗi người không bao giờ muốn quên đi, bôi xóa. Cà rem ngày xưa với đủ màu sắc, được làm thanh một khối đông đặc tròn hoặc vuông khá đơn điệu, không thương hiệu, không bao bì nhưng vị ngọt thanh mát dịu dàng thấm đẫm miền ký ức. Có lẽ, chẳng có ai đủ sức rao hàng “cà rem” dưới cái nắng rát da của buổi trưa hạ nên mỗi người bán cà rem đều sắm cho mình cái chuông, chỉ lần lắc nhẹ là tiếng leng keng quyến rũ lại vang vọng khắp hang cùng ngõ hẻm. Có nơi người bán sắm cái kèn thổi kêu “toe toe” dụ lũ trẻ con đến nhưng tôi nghĩ cái chuông vẫn được dùng phổ biến vì âm thanh của chúng có phần vang xa và vui tai hơn. Mấy năm nay, ông lão bán cà rem trên chiếc xe đạp hầu như không còn xuất hiện, dần dà mỗi nhà đều đã sắm tủ lạnh, thích ăn khi nào thì đã có sẵn trong tủ, chỉ cần thò tay vào mà lấy, quá tiện lợi và dễ dàng. Miền ký ức quá vãng có lẽ cũng chẳng ai muốn nhắc lại bởi dòng chảy cuộc sống cuốn trôi đi tất cả. Bây chừ ăn kem còn dễ hơn ăn cơm ý, có chuyện chi mô mà nhắc. Dép đứt, nồi niêu hư đều được mấy bà mua phế liệu thu gom hết, cái chi cũng quy bằng tiền chứ nếu có cà rem chắc cũng chả ai thèm đổi. Buổi tối, tôi làm thêm ở quán kem mùa hè, những lần chờ kem được làm ra để phục vụ cho khách, trông thấy cục kem tan chảy mà lòng không khỏi xao động khôn nguôi. Muốn một lần bị dụ lấy nồi lành đổi cà rem như cây chuyện má kể nhưng có lẽ chẳng giấc mơ ngày ấy chẳng bao giờ quay trở lại: “ta sớm biết có nỗi buồn đến... ngọt/ như những ngày nắng ấm rất... căm căm/ người xuất hiện dậy tôi bài học mới/ bài: yêu người như yêu cây cà-rem” (thơ Du Tử Lê).
Đà Nẵng, trưa 29.6.2018
PHAN NAM

Xem tiếp…

Giới thiệu tạp chí văn nghệ Bình Định số tháng 6.2018

4:14 PM |

Tháng Sáu, kỷ niệm 93 năm ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, Văn nghệ Bình Định trân trọng giới thiệu trang thơ của những người làm báo, cùng ghi chép của nhà báo Trần Đăng về một chuyến tác nghiệp ở Trường Sa. Trang truyện ngắn kỳ này với sự góp mặt của cây bút trẻ Thiên Nga So Zuôn với CHUYỆN MÙA ƯƠI, Nguyễn Mỹ Nữ với CÔ HẢI ĐƯỜNG, Ngô Nhân Đức với NHỮNG CÔ GÁI ĐIẾM.
CHUYỆN MÙA ƯƠI được viết với giọng văn hiền lành và trầm buồn về những hủ tục lạc hậu từ bao đời trùm phủ lên bản làng, gây nên thảm cảnh tan vỡ hạnh phúc gia đình và nỗi thống khổ của người phụ nữ; CÔ HẢI ĐƯỜNG như một ký ức đẹp về thời tuổi trẻ trong lòng người học trò xốc nổi và cá tính qua giọng văn dịu dàng, chất chứa yêu thương và đầy nữ tính; NHỮNG CÔ GÁI ĐIẾM với giọng văn vừa nhẩn nha, vừa bạo liệt đầy sức ám gợi về phần con và phần người trong con người, về cái đẹp vĩnh hằng giữa cuộc đời nhơ nhớp và tủi cực…
Trang văn trẻ kỳ này với sự góp mặt của các cây bút trẻ: Phan Nam, Vĩnh Thông, Hoàng Khánh Duy, Thiên Trần, Vân Phi… 
Cùng các chuyên mục thường kỳ khác. Mời các bạn đón đọc.


Blog Phan Nam.



Xem tiếp…